Posted by ttxcc6 on 18/10/2012
ttxcc6: Nguyên cái ” đầu” của Economist để như thế này:
China’s state capitalism
Not just tilting at windmills
Có chép về ở dưới và có đường dẫn sang Economist chỗ Bài này.
_____________________________________________________________________________
Các doanh nghiệp sở hữu nhà nước của Trung Quốc đang ngày càng gặp vấn đề, cả ở trong và ngoài nước.
Tuần trước, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã quyết định không cho một công ty tư nhân Trung Quốc mưa cánh đồng phong năng gần một căn cứ quân sự Mỹ ở Oregon. Chưa bàn đến việc quyết định của tổng thống là đúng hay sai, thì việc này đã là một tiền lệ sẽ khiến các doanh nhân và giới lãnh đạo Trung Quốc lo ngại.
Ở phương Tây, nhiều công ty tốt nhất của Trung Quốc đang bị đối xử một cách đầy nghi ngại: Huawei, gã khồng lồ viễn thông, đã bị chặn trên một số thị trường ở Mỹ, và vụ Công ty dầu khí hải ngoại quốc gia Trung Quốc (CNOOC) muốn mua lại hãng Nexen của Canada đã làm bùng phát một trận bão. Mà không chỉ phương Tây, giới lãnh đạo Myanmar cũng đã quay lưng lại với các doanh nghiệp của Trung Quốc.
Đằng sau sự nghi ngại là một nhận thức – được củng cố bởi sự tái nổi lên của các doanh nghiệp nhà nước (SOEs) của Trung Quốc – rằng công việc kinh doanh của Trung Quốc quá gắn với Đảng Cộng sản. Nhiều nước tin rằng chính tăng trưởng của SOEs đang giúp Trung Quốc vươn lên. Điều ngược lại mới đúng: SOEs đã kiếm chác nhiều từ sự tiến bộ của Trung Quốc. Và quan trọng hơn, các SOEs chắc chắn sẽ gây trở ngại trong tương lai.
 |
Nhà nước phải rút lui
Trong những năm 1990, có một logic đằng sau sự thúc đẩy SOEs. Chứng kiến các tài sản nhà nước thời hậu Xô viết rơi vào tay các nhà tài phiệt, Trung Quốc đã xây dựng một nhóm chọn lọc gồm các SOEs được hưởng các khoản vay giá rẻ, đất đai và năng lượng, để sự giàu có vẫn thuộc về Đảng. Các công ty tốt nhất trong số này mang tầm cỡ thế giới.
Tổng lợi nhuận của Sinopec và China Mobile vào năm 2009 còn lớn hơn lợi nhuận của 500 công ty tư nhân lớn nhất Trung Quốc cộng lại. Các SOEs đóng góp rất nhiều vào việc vung tiền đầu tư – điều đã cứu nền kinh tế Trung Quốc khỏi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu, và góp phần thực hiện lời kêu gọi “công trước, tư sau”. Đảng đã khuyến khích việc củng cố các SOEs trong các ngành công nghiệp quan trọng, và bảo vệ họ khỏi sự cạnh tranh của bên ngoài.
Và nhà nước phải chịu hậu quả. Một nghiên cứu độc lập của Trung Quốc cho thấy nếu tất cả các trợ cấp của chính phủ và các khoản trợ cấp trá hình biến mất, SOEs sẽ mất tiền. Họ khó mà trả được lợi tức cho chính phủ. Đa số tài sản rốt cuộc làm giàu cho các lãnh đạo SOEs và giới chức chính trị, thường là con cháu các lãnh đạo. Tiền có thể đầu tư hiệu quả hơn nhiều nhưng lại được tái đầu tư vào SOEs, củng cố sức mạnh của chúng, và tăng tài sản của các ông chủ của chúng.
Sức mạnh của các SOEs đang làm hại các công ty nước ngoài ở Trung Quốc, vốn đang ngày càng bị đẩy ra ngoài rìa bởi các hàng rào quy định luật lệ. Ở nước ngoài, các SOEs cũng gây ra không ít vấn đề, không chỉ ở Mỹ. Giới lãnh đạo Myanmar đã quá chán cảnh vô số các SOEs Trung Quốc hoành hành trong nước mình – một lý do dẫn tới quyết định của họ gần đây là mở cửa với phương Tây. Quan trọng hơn cả, SOEs đang hủy hoại các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Trung Quốc, vốn đang khát tiền đầu tư.
Con đường Trung Quốc đi từ nền kinh tế kế hoạch tập trung đã chứng tỏ họ rất can đảm : cuối những năm 1990, cựu Thủ tướng Chu Dung Cơ đã tấn công mạnh vào các SOEs yếu kém nhất. Nhưng hơn một thập kỷ sau đó, đáng lo ngại khi thấy các doanh nghiệp này đã trở lại thắt chặt gọng kim của mình.
Đảng cần bắt đầu tư nhân hóa SOEs, mở các lĩnh vực của mình cho cạnh tranh, và cho phép khối tư nhân một lần nữa giúp Trung Quốc tiến lên phía trước. Một số nhà cải cách ở Trung Quốc biết rằng điều này phải diễn ra. Tháng Tư, Thủ tướng Ôn Gia Bảo đã có một bài phát biểu tấn công sức mạnh độc quyền của các ngân hàng nhà nước lớn. Nhưng ông sắp ra đi, và chưa rõ ai sẽ lên nắm quyền trong thế hệ lãnh đạo mới từ tháng 11 tới. Những người cứng rắn lo ngại rằng sự sống còn của Đảng Cộng sản đang bị đe dọa. Nhưng còn một điều đáng lo ngại nữa, đó là sự kỳ diệu của nền kinh tế trong 30 năm qua.
Châu Giang theo economist
__________________________________________________________________________________________
China’s state capitalism
Not just tilting at windmills
China’s state-owned enterprises are increasingly getting it into trouble—abroad and at home
Oct 6th 2012 | from the print edition – Economist
THIS week Barack Obama decided to block a private Chinese company from buying a wind farm near an American military installation in Oregon. Regardless of the rights and wrongs of the president’s decision—and it does come suspiciously close to the American election—it fits into a pattern that should worry China’s businesspeople and rulers. In the West many of China’s best companies are treated with suspicion: Huawei, a telecoms giant, has been blocked from some markets in America, and a bid by CNOOC, a state oil firm, to buy Canada’s Nexen has raised a storm. And it is not just the West. The leaders of Myanmar, hardly democratic capitalists, have also turned against some Chinese firms (see article).
Behind this suspicion lies the perception—strengthened by the re-emergence of the country’s vast state-owned enterprises (SOEs)—that China’s businesses are too close to the Communist Party. Many in the regime believe the SOEs’ growth has helped China’s rise. The reverse is true: the SOEs have cashed in on China’s progress. Far more importantly, they now look sure to hinder it in the future.
Retreat of the state
In the 1990s, there was a logic behind promoting the SOEs. Having seen post-Soviet state assets fall into the hands of oligarchs, China built up a select group of SOEs with cheap loans, land and energy, so that the wealth would remain with the party. The best of them are world-class. The combined profits of Sinopec and China Mobile in 2009 were greater than the profits of China’s 500 largest private firms together. Long-term and ambitious, the SOEs increasingly attract the country’s best graduates. They contributed heavily to the investment splurge that rescued China’s economy from the global financial crisis, contributing to a process critics call guojin mintui; “the state advances, the private sector retreats”. The party has encouraged the consolidation of SOEs in important industries, and protected them from foreign competition (see article).
In many ways the state suffers as a result. An independent Chinese study has found that if all the government’s grants and hidden subsidies were taken away, the SOEs would lose money. They pay hardly any dividends back to the government. Instead much of the wealth has ended up enriching SOEs’ chiefs and political patrons, frequently sons and daughters of Communist Party leaders, who are so powerful that they often outrank the heads of bodies supposed to regulate them. Money that could be much more efficiently allocated is instead reinvested into SOEs, reinforcing their strength, and their bosses’ fortunes. These vested interests are in turn some of the most strident opponents of political and economic reform, since they are the ones with the most to lose.
The SOEs’ power harms foreign firms in China, which are increasingly frozen out by regulatory or market-access barriers. Abroad, the SOEs also cause problems—and not just suspicions in America. Myanmar’s leaders have tired of the plundering of their country by unaccountable Chinese SOEs—one reason for their recent decision to open to the West. Most important of all, SOEs damage small and medium-sized Chinese enterprises, which are starved of money. This deprives China of the bamboo capitalists whose drive and innovation is needed more than ever now that economic growth is slowing.
The road China has taken from a centrally planned economy has been brave. The former prime minister, Zhu Rongji, in the late 1990s, took a sledgehammer to the weakest SOEs. But, more than a decade later, it is worrying to see those that survived tightening their grip. The party needs to take on the vested interests, start to privatise SOEs, open their sectors to competition and allow the private sector once again to help pull China forward. Some reformers in China know this must happen. In April the prime minister, Wen Jiabao, gave a speech attacking the monopoly power of big state banks. But he is stepping down, and it is not clear who might champion the cause in the new leadership that takes office in November. Hardliners fear that the survival of the Communist Party is at stake. But so is the economic miracle of the past 30 years.
