Việt Nam có thể vẫn phải trả giá cho sự vỡ nợ của Vinashin

Jonathan Rogers –

Khi nói về Việt Nam, ấn tượng đầu tiên của chúng ta là gì? Tất nhiên đó là chiến tranh – thứ đã khiến đất nước này có lối tư duy kỳ lạ mà phần lớn những người bên ngoài sẽ phải chật vật mới hiểu được.

Có lẽ những người có đầu óc văn học sẽ nhớ đến cuốn tiểu thuyết Người Mỹ trầm lặng của Graham Greene năm 1950 và lời tuyên bố trong đó rằng Việt Nam sẽ phát triển mạnh không phải bằng chủ nghĩa thực dân hay cộng sản, mà dưới một “lực lượng thứ ba” dựa trên sự kết hợp của các truyền thống địa phương.

Greene đã không đề cập đến chuyện lừa gạt tiền của các nhà đầu tư nước ngoài là một trong những truyền thống ấy. Tuy nhiên, những chủ nợ nước ngoài của công ty đóng tàu Vinashin cảm thấy, chúng ta có thể thông cảm với họ, rằng họ đang phải đóng góp quá nhiều cho các tham vọng quốc tế của đất nước này.

TRỞ LẠI NĂM 2005, Thủ tướng Việt Nam, ông Nguyễn Tấn Dũng, đã vạch ra kế hoạch để thúc đẩy ngành công nghiệp hàng hải của đất nước để đạt đến 50% GDP vào năm 2020. Ông đề nghị biến 200 có lẻ công ty vận tải đường thuỷ vào một thực thể – Vinashin – với mục đích rõ ràng là tạo ra công ty đóng tầu lớn thứ tư thế giới.

Bởi quá nhiệt tình với đề án vĩ đại này mà ông đã cất tiếng tại một cuộc họp với Standard & Poor’s, cổ vũ họ cấp cho tập đoàn Vinashin còn non trẻ một đánh giá tương đương với trái phiếu chính phủ.

S&P đã tuân thủ yêu cầu này, cũng giống như Moody’s, và Vinashin đã có thể dành được một khoản vay trả dần trong 8 năm trị giá 600 triệu USD vào năm 2007, thông qua Credit Suisse và với sự giúp đỡ của một lá thư hỗ trợ từ chính phủ cam kết sẽ hỗ trợ Vinashin cả về hoạt động lẫn tài chính. Tham vọng vĩ đại của Việt Nam nhằm tạo ra một công ty đóng tàu khổng lồ dường như sắp thành hiện thực.

TUA NHANH TỚI NĂM 2010 và mọi thứ bỗng trở nên hỏng bét. Đó là năm chính phủ Việt Nam công bố rằng họ đã phát hiện sự gian lận tại công ty Vinashin, mà không nói cụ thể bao nhiêu tiền đã bị gian lận và khoản tiền này đã chạy đi đâu.

Nó đã nói rằng thủ phạm của sự gian lận, các giám đốc điều hành Vinashin đã đầu tư vào một loạt các lĩnh vực ngoài ngành như du lịch, nhà máy sản xuất xe gắn máy và bất động sản, và họ đã bị trừng phạt. Tất cả mọi thứ đều tốt đẹp, chỉ trừ trường hợp bạn là một trong các chủ nợ của khoản vay 600 triệu USD.

Các chủ nợ này, trên lý thuyết, là Credit Suisse, DEPFA, quỹ đầu tư Elliott Advisors và Maybank. Mặc dù họ đã rất phấn khởi khi Vinashin đã thanh toán lãi suất trên khoản vay vào tháng 6 năm 2010, nhưng sự phấn khởi này không kéo dài khi mà sau đó 6 tháng công ty này trì hoãn không trả lượt thanh toán đầu tiên của khoản vay. Cùng tháng, Moody’s và S&P đã đánh tụt hạng tín dụng của Việt Nam và cùng lúc đình chỉ đánh giá tín dụng của Vinashin. Khoản vay đã đi vào tình trạng vỡ nợ.

Vinashin sau đó đã bước vào quá trình tái cơ cấu dưới sự giám sát của một ban chỉ đạo của các chủ nợ, đứng đầu là Elliott và DEPFA. Nhưng sau 9 tháng đàm phán quanh co thì câu chuyện đến hồi kịch tính: Vinashin đề nghị trả các nhà đầu tư 35 cent cho một đô-la, hay (như thể câu chuyện chưa đủ hài hước)
Vinashin sau đó bước vào một chuyển dịch cơ cấu sự đồng thuận dưới sự giám sát của Ban chỉ đạo một chủ nợ đã được đồng chủ trì bởi Elliott và DEPFA. Tuy nhiên, sau chín tháng đàm phán quanh co đến punchline cho các nhà đầu tư: Vinashin cung cấp cho họ 35 cent trên đồng đô la, hoặc (như thể đó trò đùa không đủ hài hước) trái phiếu 13 năm không phiếu lãi có giá trị hiện tại tương đương 35 cent (13-year zero-coupon bonds with an implied net present value of 35 cents). Là chủ đầu tư, bạn được hỏi sẽ chọn mứt hôm nay hay mứt ngày mai, nhưng có quá ít mứt để trét xung quanh.
Nếu Việt Nam hy vọng sẽ quay trở lại thị trường vốn ở nước ngoài, nó cần làm tốt để tránh tạo ra một tiền lệ không lành mạnh

Đối mặt với sự lựa chọn này, Elliott rút khỏi ban chỉ đạo và bắt đầu vụ kiện tụng chống lại Vinashin, và vụ kiện bây giờ đang được đưa ra toà án Anh Quốc trên cơ sở khoản vay được soạn thảo trên quy định luật pháp Anh.

Elliott cũng có thể giành chiến thắng, thông qua việc đạt được một phán quyết có lợi tại các tòa án Anh, nhưng khó có thể biết được các phán quyết ở nước ngoài có thể được thực hiện một cách thuận lợi tại Việt Nam, nơi có tài sản của Vinashin.

NHƯNG BỖNG CÓ MỘT BƯỚC NGOẶT TRONG CÂU CHUYỆN, có thể làm lãnh đạo Vinashin cũng như lãnh đạo Việt Nam lo lắng. Hai doanh nghiệp quốc doanh lớn nhất của Việt Nam, Vinalines và PetroVietnam, là hai trong số những chủ sở hữu một phần Vinashin sau những đợt tái cơ cấu dưới sự chỉ đạo của chính phủ.

Vô tình phải sở hữu những công ty con của Vinashin nằm trong danh sách những người bảo lãnh cho khoản vay ban đầu, các công ty như Vinalines và PetroVietnam có thể phải đối mặt với sự vỡ nợ liên đới trên các khoản vay của riêng mình.

Đó là một vấn đề đối với PetroVietnam, khi công ty này dò hỏi các ngân hàng để vay tiền mua tài sản trị giá 1,5 tỷ USD của CôncoPhillips tại Việt Nam. Chính phủ Việt Nam được cho là lo ngại những cổ phần này có thể rơi vào tay chính phủ Trung Quốc, vốn không hợp cạ với Việt Nam bởi những xung đột thường xuyên trên biển và tại các quần đảo đang tranh chấp.

Nhưng nếu khoản vay sẽ tự động được dùng để gán nợ, bởi vì việc bảo lãnh cho Vinashin, PetroVietnam có thể sẽ rất vướng víu tay chân. Tất cả khá lộn xộn.

Nếu có một bài học đạo đức đằng sau câu chuyện lộn xộn này, thì rõ ràng đó là nhà đầu tư cần phải hết sức cẩn thận khi gặp phải những thứ như thư [hứa hẹn] hỗ trợ từ chính phủ, và chớ vội tin tưởng vào các xếp hạng tín dụng.

Sự phức tạp trong trường hợp của Vinashin là người vỡ nợ, nói cho đúng, là một nhà nước có chủ quyền chứ không phải là một doanh nghiệp độc lập. Nếu Việt Nam hy vọng sẽ quay trở lại các thị trường vốn nước ngoài trong tương lai, nó cần làm tốt để tránh tạo ra một tiền lệ không lành mạnh có thể khiến nó bị loại ra khỏi thị trường này vĩnh viễn.

19 comments on “Việt Nam có thể vẫn phải trả giá cho sự vỡ nợ của Vinashin

  1. Tôi xin trích lời tác giả: Phan Bảo Lâm đã viết và bình luận quá đúng “Lãi suất cao để đảm bảo tính thanh khoản”. Mọi nghi ngờ thế là đã sáng tỏ. Thế thì ngân hàng tốt và xấu như nhau, chả ai phá sản. Nợ BĐS, nợ chứng khoán không thu hồi đúng hạn, lẽ ra là ngân hàng phá sản ầm ầm rồi. Để đảm bảo thanh khoản thì nâng lãi suất cho vay lên bù vào các khoản nợ xấu. Điều đó có nghĩa là người vay tiền lãi suất cao phải trả nợ thay cho người vay tiền không trả được nợ, ngân hàng chỉ là bên trung gian đứng giữa huy động và cho vay không chịu trách nhiệm gì cả. Nói trắng ra, ai vay tiền chịu lãi suất cao là đồng thời trả lãi thay cho các ông chủ BĐS đang bị đóng băng, trả nợ thay cho các công ty chứng khoán đã, đang và sẽ sụp tiệm. Với sự bao che, bao cấp, bao biện của NHNN như thế thì hệ thống ngân hàng của VN, dù chủ sở hữu là ai, Nhà nước, tư nhân, cổ phần, …..đều như nhau n trong 1, không có cạnh tranh, không có hạch toán độc lập, tất cả là 1 tập đoàn dây mơ rễ má với nhau thành 1 cục, “sống chết mặc bay, ngân hàng vẫn lãi”.

    Vấn đề bây giờ là tổng lực tất cả các nguồn vốn trong xã hội đang nằm ở bất động sản! Nếu không có chính sách dứt khoát và rõ ràng để vốn liếng không còn đổ vào BĐS thì nền kinh tế VN sẽ phát triển theo kiểu bong bóng. Mọi người ai ai cũng thấy mình đang giàu lên 1 cách nhanh chóng dù chẳng làm gì cả, vì đang sở hữu 1 ít bất động sản và nó đang lên giá vù vù! Khi giàu lên 1 cách dễ dàng như vậy thì người ta sẽ chi tiêu 1 cách vô tội vạ, mua sắm toàn xe xịn, đồ thời trang nổi tiếng thế giới, đi du lịch năm châu bốn bể!!!
    Dù có lên giá bao nhiều đi nữa thì khối bất động sản đó cũng chằng tạo ra giá trị gì hơn lúc ban đầu, chưa kể nhiều bất động sản giá thì lên ào ào theo năm tháng nhưng giá trị thực thì càng ngày càng mất giá và kèm theo đó là tốn các chi phí bảo trì bảo dưỡng, trường hợp này thì xã hội bị thiệt hại hai lần vì bất động sản: (1) Tốn nhiều tiền hơn để sở hữu; (2) Giá trị sử dụng bị giảm dần theo thời gia và tốn chi phí bảo trì bảo dưỡng. Đó là trường hợp các biệt thự ma đang tồn tại nhan nhản ở Hà Nội.

    • Lải suất cao chỉ cho dân cờ bạc trong đầu cơ vay mà thôi. Ko 1 nền kinh tế thị trường nào có thể phát triển tốt khi lải suất cao hơn 10% được hết.
      BDS trước sao cũng sụp đổ và kéo theo các ngành kinh tế khác vốn chẳng mấy lành mạnh trước đó!

  2. Cảm phục sự đoàn kết và dũng cảm của bà con Hải Phòng dám đứng lên tranh đấu không sợ cường quyền. Không giống người miền Nam tối ngày chỉ chết nhát và sợ liên lụy…cho nên suốt cả cuộc đời chẳng làm được gì nên công cán cả!

  3. Cảm phục sự đoàn kết và dũng cảm của bà con Hải Phòng dám đứng lên tranh đấu không sợ cường quyền. Không giống người miền Nam tối ngày chỉ chết nhát và sợ liên lụy…cho nên suốt cả cuộc đời chẳng làm được gì nên công cán cả!

    https://chauxuannguyen.wordpress.com/2012/01/22/vi%E1%BB%87t-nam-co-th%E1%BB%83-v%E1%BA%ABn-ph%E1%BA%A3i-tr%E1%BA%A3-gia-cho-s%E1%BB%B1-v%E1%BB%A1-n%E1%BB%A3-c%E1%BB%A7a-vinashin/#respond

    • Vì thằng chó Hồ dùng đủ loại danh từ ngụy, phản động, việt gian cho người miền Nam!
      Chưa đến lúc dân Nam sẽ đốt lăng Ba Đình đến nơi!

  4. Nếu tôi mượn bạn 100.000 đ , đến hạn trả tôi xin trả 35.000 đ thì bạn tính sao đây ? Đọc bài nầy để biết thủ phạm chính trong vụ ô nhục Vinashin là ai .

    Tờ International Financing Review viết trong bài bình luận ngày 20 Tháng Giêng, 2012.

    Vụ Vinashin: Vay $1, xin trả 35 xu

    “ Nếu Hà Nội không giải quyết rốt ráo các khoản nợ của Vinashin, hậu quả sẽ dây dưa, kéo dài, dính đến nhiều tập đoàn quốc doanh khác, và rất có thể sẽ đưa đến chuyện Trung Quốc làm chủ tài sản của các công ty ngoại quốc ngay tại Việt Nam.
    ….trong một lần gặp gỡ với đại diện Standard & Poor’s, ÔNG DŨNG yêu cầu công ty này cho Vinashin điểm tín dụng bằng với tín dụng của chính phủ.
    S&P thực hiện yêu cầu này. Tiếp theo là công ty Moody’s. Ðến năm 2007, Vinashin vay được $600 triệu thông qua Credit Suisse, kèm với thư bảo đảm của chính quyền Hà Nội, hứa hỗ trợ Vinashin, về tài chánh cũng như hoạt động.
    Vụ Vinashin phải được hiểu như thế này: Ðịnh chế bị phá sản, trên thực tế, là CHÍNH QUYỀN HÀ NỘI, cơ quan đứng ra lãnh nợ cho Vinashin, chứ không phải cá nhân Vinashin. Và nếu Việt Nam còn hy vọng tiếp cận giới đầu tư ngoại quốc, thì hãy giải quyết cho rõ ràng vụ nợ này. Ðừng tạo tiền lệ xấu!
    http://www.nguoi-viet.com/absolutenm2/templates/?a=143338&z=1

  5. @misslotus12: Bạn nói đúng 100%…hèn nhát và sợ liên lụy hay là ngu dốt đến nỗi chính quyền cấp xã cũng để cho mấy thằng bắc kỳ chó nắm quyền. Cứ thử về thăm những nơi hẻo lánh xa xôi xem tụi nó có chừa vị trí lãnh đạo nào cho người địa phương không ? nghĩ mà phẫn uất cho người dân.

  6. Kẻ trung thần không nói lời a dua nịnh hót thì các vị lãnh đạo sẽ sáng suốt và không làm những việc cuồng bạo. Nếu vua làm việc bậy mà Đảng viên, đại biểu Quốc Hội không dám nói, phê phán…là bất trung. Bề tôi, cấp dưới có lời ngay thẳng mà lãnh đạo không nghe là phụ lòng bề tôi, phụ lòng người dân. Nếu vua có việc làm bậy mà không tự biết, lời nói ngay thẳng tuy trái tai mà vua lại không muốn nghe. E rằng, nước sẽ gặp nguy!
    Người ta sở dĩ tôn Mỹ không phải vì sợ oai lực của Mỹ mà vì thấy rằng Mỹ vì dân, dám đứng ra bảo vệ dân và Nhân quyền. Còn chỉ biết ép này ép nọ, cấm này cấm nọ…thì làm sao người ta phục được?
    Vd: xưa kia do can ngăn bạo chúa nên Tỷ Can bị vua Trụ giết và sau đó thiên hạ đại loạn, người dân ai cũng đều đứng lên làm phản cả!

  7. Ông bà ta có câu: Trâu không uống nước thì ai ghì đầu trâu (ký tên) được hả? Có chữ ký mới có hiệu lực thi hành, phải có trách nhiệm thi hành theo nếu không sẽ bị cưỡng chế theo pháp luật, đúng không?

  8. Lại tiếp tục giở giọng lưu manh đểu cáng của loại hạ cấp để đối phó thế giới văn minh :

    Vinashin bác bỏ đơn kiện của chủ nợ
    Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam phản hồi lại đơn kiện họ không trả nợ đáo hạn rằng đơn khiếu kiện của chủ nợ nước ngoài này là “vô giá trị”.

    http://www.bbc.co.uk/vietnamese/business/2012/01/120120_vinashin_response.shtml

  9. HÃY BIỂU TÌNH ĐÃ ĐẢO ĐẢNG CỘNG SẢN VÌ HÀNG NGÀN TỶ ĐỒNG TIỀN

    THUẾ CỦA DÂN BỐC HƠI VÀO TÚI CỦA ĐẢNG LÃNH ĐẠO. ĐỂ LẠI MÓN NỢ CHO DÂN LÃNH

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s