Cái lưỡi không xương

Trần Nhật Minh

Ông bạn đồng nghiệp ít lâu có một bài blog về Lắng nghe, luận về cái Tai. Tôi lại để ý đến “bạn cái tai” là cái Lưỡi.

Cái tai không ưa lời chê thẳng nhưng lại “khoái cái lỗ nhĩ” những lời ngọt ngào, mơn trớn dù nhiều lúc biết thừa là xạo, là dối. Chứ còn cái “lưỡi không xương nhiều đường lắt léo” nên khó lường hơn, khó đoán hơn. Tai thụ hưởng sản phẩm hay-dở từ cái lưỡi. Lưỡi lại phải uốn thế nào cho vừa lòng cái tai. Cho nên hai gã này khá thân thiết.

Nhưng hình như cái lưỡi được quan tâm nhiều hơn thì phải. Này nhé, nó có trong truyện ngụ ngôn, chuyện rằng: ông chủ sai người hầu đi mua đồ ăn ngon, đặc sắc nhất, người hầu mua về một xâu lưỡi với lý do nó là chìa khoá của triết lý, chân lý…Ông chủ lại sai mua đồ ăn dở nhất, đầy tớ lại tha về một xâu lưỡi và giải thích: nó là mầm mống của chiến tranh, ly tán, loạn lạc, là nguyên nhân mọi sự chia rẽ thù oán. Tốt-xấu đều do cái lưỡi mà ra.

Cái lưỡi còn có trong rất nhiều giai thoại, châm ngôn, tục ngữ, ca dao, câu của miệng. Liệt kê vài câu cho dzui quý vị nhé: “Uốn lưỡi bảy lần trước khi nói”; “Miệng lưỡi thế gian”; “Con dao hai lưỡi”; “…”…Đúng là lưỡi không một tấc xương mà mạnh như một vũ khí lợi hại!

Một lý do nữa tôi quan tâm đến Tai và Lưỡi vì cả hai đều gắn với nghề phát thanh chúng tôi. Tai lắng nghe mọi chuyện, thẩm thấu, sàng lọc, lưỡi kể lại hầu quý vị, nhiều khi thấy hài lòng mà nhiều lúc tự nhận cũng không ưng. Nghề Phát thanh, âm thanh là vũ khí sống còn. Chúng tôi sống với âm thanh nên vì thế mà ít nhiều có cái tai thính, nghe được nhiều dạng giọng nói. Qua cách phát ngôn, khẩu khí của nhân vật cũng phần nào đoán định được tính cách của họ: kẻ ăn sóng nói gió; người điềm đạm thâm trầm; kẻ chém gió ào ào; người khiêm nhường lịch lãm; có người nói như tâm sự từ nỗi lòng; người lại nói to như ngồi trong thùng rỗng; có người nói như sách, như văn; người lại thật thà rủ rỉ; có tiếng nói rin rít kẽ răng; lại có giọng rờn rợn sống lưng…

Theo thời gian, tôi có thói quen nghe lại những băng ghi âm tiếng nói nhiều nhân vật, nhất là các “Vip” để kiểm chứng các đoán định. Có những người giờ đã chịu án, vô khám mà tiếng nói một thời vẫn sang sảng thuyết giảng đạo đức trong chiếc băng cũ; có những đoạn băng như còn nóng rẫy lời hứa nổ vang trời của những vị mà sau này làm nhiều việc ngược hẳn lúc phát ngôn; cũng có những vị ở hai thời điểm thì sắc thái lời nói biểu lộ khác nhau: khi đương chức thì nhỏ nhẹ, uyển chuyển, lúc nghỉ hưu rồi thì phản biện quyết liệt, thẳng thắn đến không ngờ; nhưng cũng có nhiều vị đáng kính, bao năm trời, ngồi lên bao nhiêu chiếc ghế vẫn một âm sắc ôn tồn, điềm đạm, dường như mọi thứ chỉ là một thoáng phù du…Có hôm thu âm được một mớ phát biểu từ bục cao về nghe biên tập thì thấy rỗng lạ; khó nhất là ghi âm những người “thấp cổ bé họng”, họ chỉ biết làm, ít quen lập ngôn.

Nói vậy để thấy cần phải nhìn vào việc làm của mọi người thì mới thấu tỏ mọi sự. Trong công việc sáng tạo chữ nghĩa, cũng có nhiều trường hợp phát ngôn và tác phẩm ít xứng đôi. Câu “Văn là người” không phải đúng trong mọi trường hợp. Có người nói giỏi nhưng văn không hay; có tác phẩm giàu nhân ái, cái kết có hậu mà cuộc đời tác giả thì thăng trầm, thậm chí còn bị điều tiếng. Ở trường ngày trước, tôi cũng thấy có thày giảng rất hay nhưng ít để lại dấu ấn khi viết giáo trình, các công trình khoa học…

…Cái lưỡi chả có tội tình gì mà người ta cứ gán cho nó những nghi án “này nọ”. Nói hay nói giỏi, nâng lên tầm nghệ thuật hùng biện (trái lại là nguỵ biện) rất cần trong nhiều lĩnh vực. Chỉ đơn cử là ngành ngoại giao, từ thuở xưa, các cụ đi sứ đối đáp với nước bạn đã thắng nhiều trận nhờ khẩu khí, tấc lưỡi mà không tốn một tấc sắt thép binh đao.

“Chấm điểm” cái lưỡi không từ những phát ngôn diễn văn trên bục, mà từ mối quan hệ mật thiết giữa Nói và Làm. Những năm sau Đổi Mới, Tổng bí thư Nguyễn Văn Linh đã dùng bút danh viết tắt tên mình NVL (Nói và Làm) để viết những bài báo sắc sảo “Những việc cần làm ngay” trên Báo Nhân dân, có tác động tích cực tới xu hướng phản biện thời đó, rất được mọi giới đồng tình ủng hộ…

…Chung quy lại, cái Lưỡi hay cái Tai thì cũng nên để cái Tâm thu phục cho thuận mọi sự. Khen, chê, nói thẳng nói thật mà từ cái Tâm bao giờ cũng tạo sự tin cậy và bền vững qua thời gian. Chữ Tâm còn “Nhẫn” để dao đâm cơ mà, huống hồ mấy thứ không xương. Nghe vậy, hứa vậy mà nhiều khi không phải vậy, thi triển khó thay!.

Theo: VOV

2 comments on “Cái lưỡi không xương

  1. PHÊ (thuốc Nắc thuốc lắc ..) và TỰ PHÊ (khó HƠN 1.000.000 phê thuốc Nắc thuốc lắc ..) là CHIÊU BÀI MỊ DÂN

    của những thằng THÁNH SỐNG CỘNG SẢN như

    Lê Nin , Staline, MAO XẾNH SÁNG, TRẦN DÂN TIÊN & MCMeo chính lũ TINH HOA CS ,ày còn làm ĐẾCH ĐƯỢC ..

    .thì bảo sao những thằng RĂNG ĐEN MÃ TẤU nay nghiễm nhiên thành TRỌNG “lú” Vỉnh VỊNH , 3 Dũng …

    Chỉ có 1 NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN thể chế pháp trị TRONG ẤY

    Luật pháp là TINH HOA là trên hết tất cả là BÌNH ĐẲNG

    từ 1 thằng thủ tướng hay dân đen PHẠM TỘI

    là phải trả lời TRƯỚC VÀNH MÓNG NGỰA pháp luật

    HAY ít nhất thằng thủ tướng PHẠM TỘI phải từ chức NGAY LẬP TỨC !!!

  2. Những người làm hại tôi đều bị quả báo như: ung thư vú, bại liệt, bệnh não…
    DEAR SIR OR MADAMN,
    Người dân nghĩ rằng:”
    1. Vì tiền vay ODA là tiền “mồ hôi công sức” của các nhà đầu tư nước ngoài cho Việt Nam vay, không phải tiền “chùa”.
    2. Người dân Việt Nam phải trả tiền gốc + lãi cho họ = những giọt “mồ hôi + máu + nước mắt”…
    Vậy nếu mua vũ khí và điều hành kinh tế nên để cho người dân có quyền “đánh giá” và “chọn lựa” người lãnh đạo có uy tín, không tham nhũng và có ý thức đạo đức trách nhiệm đứng ra “quản lý vũ khí”=>để tránh “làm bừa”->
    có thể gây thương vong và chết chóc không đáng cho người dân vô tội!
    * Vì bây giờ không phải là thời đại phong kiến, không phải là tiền của riêng mình.
    Và phòng chống rửa tiền là ý thức trách nhiệm của mỗi công dân trên mỗi quốc gia.
    Vì Việt Nam đã gia nhập quốc tế, gia nhập WTO, APEC…nên phải tuân thủ theo đúng với nguyên tắc Luật pháp của quốc tế.
    Nên tôn trọng cộng đồng và quốc tế, không được tự tiện “thích làm gì thì làm” gây khổ cho dân oan ức!
    ĐÂY LÀ NHỮNG CHỨNG TỪ CŨ ĐÃ KIỂM TOÁN RỒI (2010 & THÁNG 6/2011) NHƯNG VẪN THIẾU…
    THESE ARE THE OLD DOCUMENTS HAVE OVER AUDIT (2010 & June / 2011) there is a lack …(assets)
    http://vn.360plus.yahoo.com/thai_hien12121981
    Đây là danh sách những khách hàng thiếu hồ sơ do chị Trang Ngọc Yến phó phòng DVKH Eximbank Bạc Liêu gây ra:
    BÁO CÁO
    (V/v thực hiện rà soát hồ sơ mở thông tin cá nhân và doanh nghiệp còn thiếu)

    Thực hiện theo chỉ đạo của Trưởng Phòng dịch Vụ Khách Hàng ngày 09 tháng 12 năm 2010 đã tiến hành rà soát hồ sơ mở thông tin cá nhân và doanh nghiệp. Nay xin báo cáo như sau:

    I. Hồ sơ mở thông tin khách hàng cá nhân:

    – CIF Nguyễn Thị Tuỵết mở ngày 19/07/2010 : chưa bổ sung CIF & CMND
    – CIF Châu Hoàng Đỉnh mở ngày 16/08/2010 : chưa bổ sung CIF & CMND
    – CIF Hồ Diễm Thi mở ngày 09/09/2010 : Chưa bổ sung CMND.
    II.Hồ sơ mở thông tin khách hàng doanh nghiệp:

    1. Công Ty CP XD Và KD Địa Ốc Bạc Liêu : Thiếu giấy chứng nhận đăng ký thuế
    2. Công Ty Bảo Việt Bạc Liêu : Thiếu giấy quyết định thành lập công ty
    3.Công Ty CP Chế Biến Thực Phẩm Ngọc Trí: Thiếu Giấy quyết định bổ nhiệm
    Lâm Phạm Tú Thanh (Bản sao y)
    4. Công Ty CP Chế Biến & XNK TS Thanh Đoàn:
    + Giấy đề nghị mở tài khoản (2 bản)
    + Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh và đăng ký thuế (Bản sao chứng thực)
    + Giấy quyết định Nguyễn Thị Đậm giữ chức vụ Kế Toán Trưởng (Bản sao y cty)
    + Giấy UQSD Tài Khoản Nguyễn Văn Tuấn (Bản chính)
    + Giấy UQSD Tài Khoản Nguyễn Ngọc Phương (Bản chính)
    + Giấy UQSD Tài Khoản Phạm Văn Luận (Bản chính)
    + Giấy UQSD Tài Khoản Võ Minh Hùng (Bản chính)
    + Giấy chứng nhận đăng ký thuế (Bản sao chứng thực)
    + Giấy chứng nhận đăng mã số XNK (nếu có)
    + Giấy CMND : Nguyễn Thanh Đoàn,Nguyễn Ngọc Phương, Nguyễn Văn Tuấn, Nguyễn Thị Đậm, Phạm Văn Luận, Võ Minh Hùng (Bản sao)
    5. Công Ty CP CBTS XNK Việt Cường:
    – Thiếu giấy UQSD Tài Khỏan Nguyễn Tường Long (bản chính)
    – Thiếu giấy UQSD Tài khỏan Phan Thanh Tâm (bản chính)
    – Thiếu giấy UQSD Tài khỏan Lâm Chí Cường ( bản chính)
    6. Công Ty TNHH Nhật Đức:
    – Giấy UQSD Tài khỏan ký thay kế tóan trưởng Ngô Hồng Hải
    (Ngày không hợp lệ 01/03/2010)
    7. Công Ty CP Chế Biến & DVTS Cà Mau:
    – Giấy quyết định bổ nhiệm Châu Thành Bỉnh (Kế Toán trưởng) (Bản chính)
    8. Ban QLDA XD Dân Dụng & Công Nghiệp Tỉnh Bạc Liêu:
    – Thiếu CMND : Nguyễn Văn Thăm (GĐ), Châu Hòang Đỉnh (KTT)
    9. Công Ty TNHH Tấn Phát I:
    – Thiếu giấy UQSD Tài khỏan của Nguyễn Thị Thùy Dương.
    10. Công Ty CP CBTS & XNK Phương Anh:
    – Thiếu Giấy chứng nhận đăng ký thuế (Bản chứng thực)
    – Thiếu Giấy UQSD Tài khỏan Nguyễn Văn Năm (Bản chính theo mẫu Eximbank)
    11. Công Ty CP XNK TH Gía Rai:
    – Thiếu giấy ủy quyền Dương Hữu Trung
    – Thiếu giấy ủy quyền Nguyễn Văn Beo
    12. Công Ty CP CBTS Xuất Khẩu Tấc Vân:
    – Thiếu giấy thành lập cty
    – Thiếu giấy UQ TK Huỳnh Hữu Khương
    – Thiếu giấy UQ kế tóan Huỳnh Hữu Nhân, Lý An Hòa.
    Bạc Liêu, ngày 09 tháng 12 năm 2010
    Nhân Viên
    Trần Ngọc Nhi

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s