ASEAN bế tắc trong hồ sơ chủ quyền tại Biển Đông

Thủ tướng Cam Bốt Hun Sen tại Hội nghị Thượng đỉnh Asean.

Đức Tâm, theo RFI

Hôm qua, 04/04/2012, Hội nghị Thượng đỉnh ở Phnom Penh đã thể hiện rõ sự bế tắc trong vấn đề tranh chấp chủ quyền với Trung Quốc ở Biển Đông. Các lãnh đạo thành viên Hiệp hội các nước Đông Nam Á – ASEAN ra tuyên bố cam kết làm hết sức mình để giải quyết một cách hòa bình hồ sơ này.

Trong thông cáo chung, các lãnh đạo thành viên ASEAN « đã nhấn mạnh đến sự cần thiết tăng cường nỗ lực » để bảo đảm việc triển khai có hiệu quả và toàn bộ bản Tuyên bố chung về ứng xử của các bên liên quan tại Biển Đông – DOC.

« Tuyên bố DOC » này đã tồn tại từ 10 năm nay, có mục đích ngăn ngừa những tranh chấp dẫn tới xung đột vũ trang. Thế nhưng, văn bản này chưa bao giờ được phát triển thành một bộ luật ứng xử, theo đúng nghĩa.

Trong cuộc họp ngày hôm qua, các nước ASEAN thảo luận về sự cần thiết phải cùng nhau xác định những nguyên tắc của bộ luật ứng xử, trong nội bộ ASEAN, trước khi mang ra thương lượng với Trung Quốc – đây là điều mà Philippines, Việt Nam và Thái Lan mong muốn – hoặc tiến hành thảo luận trước với Trung Quốc về các nguyên tắc này – điều mà Cam Bốt sẵn sàng chấp nhận.

Tâm điểm các căng thẳng là quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, hai chuỗi đảo ở Biển Đông, được coi là có trữ lượng lớn về nhiên liệu. Trung Quốc và Việt Nam tranh chấp chủ quyền ở vùng quần đảo Hoàng Sa. Trong khi đó, Trung Quốc, Việt Nam, Philippines, Malaysia, Brunei và Đài Loan tranh chấp chủ quyền đối với vùng quần đảo Trường Sa.

Hoa Kỳ theo dõi sát hồ sơ này. Đối với Washington, việc duy trì an ninh tại vùng biển này, nơi có nhiều tuyến giao thông hàng hải thương mại quốc tế, là « lợi ích quốc gia » của Hoa Kỳ.

Thế nhưng, hồ sơ Biển Đông được đề cập một cách mờ nhạt trong bản thông cáo chung, là bằng chứng về sự yếu kém của ASEAN. Ông Pavin Chachavalpongpun, chuyên gia thuộc Viện nghiên cứu Đông Nam Á, tại Singapore nhận xét: « Có thể hiểu được điều này, vì ASEAN đã không có khả năng tìm được một lập trường chung ».

Nhà phân tích chính trị Bridget Welsh, đại học Quản trị Singapore nhấn mạnh, việc thông cáo chung không ràng buộc các nước thành viên vào bất kỳ điều gì cho thấy sự bất đồng vẫn tồn tại lâu dài bên trong khối này. « Rõ ràng là các nước ASEAN không tìm được đồng thuận chung về cách thức thúc đẩy hồ sơ này cùng với Trung Quốc ».

Cũng trong ngày hôm qua, 10 thành viên ASEAN (Thái Lan, Malaysia, Singapore, Indonesia, Philippines, Brunei, Việt Nam, Lào, Miến Điện, Cam Bốt) đã cố gắng gạt bỏ những thông tin nói đến sự bất đồng giữa các nước.

Ông Hun Sen, thủ tướng Cam Bốt, nước làm chủ tịch luân phiên ASEAN nói, bộ luật ứng xử « là một tiến trình không thể từ bỏ được. Có thể một số người nghĩ rằng có sự bất đồng về quan điểm giữa Trung Quốc và ASEAN trong Hội nghị Thượng đỉnh này. Đó là một suy nghĩ sai lầm ».

Hôm thứ Ba, 03/04, Ngoại trưởng Philippines Albert del Rosario đã nêu ra « bất đồng to lớn » trong khối ASEAN về khả năng mời Trung Quốc tham gia đàm phán.

Vài ngày trước khi khai mạc Hội nghị Thượng đỉnh, chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào đã tới thủ đô Phnom Penh. Giới quan sát cho rằng chuyến đi này là nhằm gây sức ép đối với Cam Bốt, để nước này, trong tư cách chủ tịch ASEAN, làm chậm lại nhịp độ thương lượng về hồ sơ Biển Đông.

Thủ tướng Hun Sen có phản ứng về thông tin này: « Điều tôi ghét nhất là người ta nói về Cam Bốt như đang chịu sức ép của Trung Quốc. Cam Bốt là chủ trì ASEAN (trong năm 2012) và Cam Bốt có quyền đưa ra chương trình nghị sự cho ASEAN ».

Tổng thư ký ASEAN Surin Pitsuwan cố gắng thuyết phục rằng khối này không phải chỉ là một diễn đàn thảo luận. Ông cho rằng những căng thẳng gần đây tạo ra một cảm giác là phải cấp bách tiến hành thảo luận về bộ luật ứng xử. Ông nói: « Chúng tôi có sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế để giải quyết vấn đề một cách hòa bình, cụ thể và nhanh nhất có thể, chúng tôi đang làm việc trên hồ sơ này ».

***

ASEAN tăng cường nỗ lực về vấn đề tranh chấp Biển Đông

Theo VOA

Lãnh đạo các nước Đông Nam Á ngày 4/4 cam kết tăng cường các nỗ lực hầu giải quyết các tranh chấp lãnh hải chồng chéo với Trung Quốc.

Kết thúc 2 ngày họp thượng đỉnh ở Campuchea, lãnh đạo 10 quốc gia trong Hiệp hội ASEAN tái khẳng định tầm quan trọng của bản Tuyên bố về Ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) được ký cách đây 1 thập niên, đồng thời cam kết phát huy hòa bình trong khu vực tranh chấp.

Theo thông cáo kết thúc thượng đỉnh, các nhà lãnh đạo nhấn mạnh đến nhu cầu cần phải tăng cường nỗ lực bảo đảm việc thực thi đầy đủ và hiệu quả bản Tuyên bố DOC.

Hôm 3/4 Ngoại trưởng Philippines cho biết có bất đồng lớn giữa các nước ASEAN về việc có nên mời Trung Quốc giúp soạn thảo một bản quy tắc ứng xử nhằm ngăn chặn không để cho các sự cố nhỏ xảy ra trong vùng biển tranh chấp leo thang hay không.

Ngoại trưởng Indonesia, Marty Natalegawa, cho rằng trước tiên hết ASEAN phải có một lập trường củng cố vững chắc và trong tiến trình xúc tiến sẽ có sự giao tiếp trao đổi thường xuyên giữa ASEAN với Trung Quốc để bất kỳ quyết định chung cuộc nào của ASEAN cũng có lợi từ việc có trao đổi với Trung Quốc.

Kampuchea, nước đang giữ ghế Chủ tịch luân phiên của ASEAN năm nay, muốn mời Trung Quốc tham gia vào tiến trình soạn thảo này, nhưng Philippines, Thái Lan, và Việt Nam đề nghị ASEAN nên tự soạn ra trước rồi trình bày với Trung Quốc, như phát biểu của Ngoại trưởng Albert Del Rosario của Philippines.

Trước 2 ngày họp thượng đỉnh ASEAN ở Phnom Penh, Chủ tịch Hồ Cẩm Đào của Trung Quốc thăm Kampuchea trong nỗ lực rõ ràng nhằm tăng cường các mối liên hệ với Kampuchea và để đảm bảo giới hạn các cuộc thảo luận về tranh chấp Biển Đông tại thượng đỉnh càng ít càng tốt. Ngược lại, Việt Nam và Philippines muốn đề tài này là trọng tâm của thượng đỉnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s