Làm gì để bảo vệ nhà báo?

Lê Cao –

Qua vụ việc hai nhà báo của VOV bị hành hung tại Văn Giang,
Hưng Yên vừa qua, thêm một lần nữa dư luận lại bức xúc vì
quyền tác nghiệp của nhà báo bị xâm phạm, sức khỏe, tính
mạng của nhà báo bị đe dọa. Làm gì để bảo vệ nhà báo,
bảo vệ quyền đưa tin, tác nghiệp của nhà báo? 

Để nhìn nhận về vấn đề này, phóng viên Báo Năng lượng
Mới đã có cuộc trao đổi với Chuyên gia pháp lý Lê Cao –
Công ty Luật hợp danh FDVN khía cạnh pháp lý vụ việc này.

<strong>PV:</strong> <em>Theo quy định của pháp luật thì có quy
định nào cấm nhà báo tham gia đưa tin về diễn biến cưỡng
chế thu hồi đất không?</em>

<strong>Chuyên gia pháp lý Lê Cao:</strong> Trước hết liên quan
đến pháp luật về báo chí, thì các quy định của Luật Báo
chí năm 1989 (sửa đổi bổ sung năm 1999) và các văn bản
hướng dẫn đều không cấm nhà báo đưa tin về việc cưỡng
chế thu hồi đất. Đây là vấn đề bình thường, khi có
cưỡng chế thu hồi đất thì nhà báo có quyền tham gia đưa tin
về vụ cưỡng chế đó.

Ngoài ra, theo quy định liên quan đến bảo vệ bí mật Nhà
nước thì hiện không có quy định nào cho thấy hiện trường
của vụ cưỡng chế thu hồi đất là “bí mật Nhà nước”
hay là “khu vực cấm” mà nhà báo không được có mặt.

Hiện trường của vụ cưỡng chế thu hồi đất cũng không
thuộc một trong những “khu vực cấm, địa điểm cấm”
được quy định tại Điều 2, Quyết định số 160/2004/QĐ-TTG
của Thủ tướng Chính phủ. Đồng thời, nếu là khu vực,
địa điểm được xác định là khu vực cấm, địa điểm
cấm phải cắm biển “khu vực cấm”, “địa điểm cấm”
để người dân, nhà báo không đến đó hoặc nếu họ có mặt
phải được sự cho phép theo quy định.

<strong>PV:</strong> <em>Vậy là báo chí không được tác nghiệp,
thông tin về những vấn đề gì, thưa ông?</em>

<strong>Chuyên gia pháp lý Lê Cao: </strong> Điều này đã được
quy định rõ tại Điều 10 Luật Báo chí, hướng dẫn rất cụ
thể tại Điều 5, <a
href=”http://thuvienphapluat.vn/phap-luat/tim-van-ban.aspx?keyword=51%2f2002%2fN%c4%90-CP&area=0&type=0&match=True“>Nghị
định số 51/2002/NĐ-CP</a> của Chính phủ. Cụ thể những
điều không được thông tin trên báo chí có thể dễ dàng
liệt kê ra đây bao gồm:

<div>1. Không được đăng, phát những tác
phẩm báo chí, nghệ thuật, văn học, tài liệu trái pháp luật,
có nội dung chống đối Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa
Việt Nam và phá hoại khối đoàn kết toàn dân.

2. Không được miêu tả tỉ mỉ những hành động dâm ô, chém
giết rùng rợn trong các tin, bài, hình ảnh về các vụ án và
hành động tội ác. Không được đăng, phát tin, bài, hình
ảnh, tranh, ảnh khỏa thân và có tính chất kích dâm, thiếu
thẩm mỹ, không phù hợp với thuần phong mỹ tục Việt Nam.

3. Không được đăng, phát ảnh của cá nhân mà không có chú
thích rõ ràng hoặc làm ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của
cá nhân đó (trừ ảnh thông tin các buổi họp công khai, sinh
hoạt tập thể, các buổi lao động, biểu diễn nghệ thuật,
thể dục thể thao, những người có lệnh truy nã, các cuộc
xét xử công khai của tòa án, những người phạm tội trong các
vụ trọng án đã bị tuyên án).

4. Không được đăng, phát tin bài ảnh hưởng xấu đến đời
tư, công bố tài liệu, thư riêng của cá nhân khi chưa được
sự đồng ý của người viết thư, người nhận thư hoặc
người chủ sở hữu hợp pháp tài liệu, bức thư đó. Đối
với tài liệu, thư riêng của cá nhân có liên quan đến các
vụ tiêu cực, vi phạm pháp luật thì cơ quan báo chí thực
hiện theo quy định tại Khoản 6 điều này.

5. Không được đăng, phát tin, bài truyền bá hủ tục, mê tín
dị đoan. Đối với loại thông tin về những vấn đề khoa
học mới chưa được kết luận, những chuyện thần bí thì
cần có chú dẫn xuất xứ tư liệu (nguồn gốc tác phẩm, nơi
công bố, thời gian).

6. Việc sử dụng các văn kiện của các cơ quan Đảng và Nhà
nước, tài liệu của các tổ chức phải theo đúng những quy
định trong Pháp lệnh Bảo vệ bí mật Nhà nước ngày
28/12/2000. Đối với văn kiện, tài liệu của tổ chức, tài
liệu, thư riêng của cá nhân có liên quan đến các vụ án đang
được điều tra hoặc chưa xét xử, cơ quan báo chí có quyền
khai thác theo nguồn tin của mình và phải chịu trách nhiệm
trước pháp luật về những nội dung thông tin đó.</div>

Vụ việc cưỡng chế thu hồi đất, nếu nhà báo làm rõ diễn
biến để cho thấy nguyên nhân vì sao người dân khiếu kiện,
vì sao người dân chưa đồng thuận như là giá đền bù chưa
thỏa đáng chẳng hạn sẽ là kênh thông tin rất hữu ích để
cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước qua đó nhìn thấy được
những hạn chế, bất cập của pháp luật đất đai để sửa
đổi, bổ sung cũng là điều rất đáng ghi nhận.

<center><img
src=”http://www.petrotimes.vn/wp-content/uploads/2012/05/nha-bao-long-477×372.jpg?a23879
/></center>
<center><em>Nhà báo Hán Phi Long bị hành hung ở Văn
Giang</em></center>

<strong>PV:</strong> <em>Như vậy là nhà báo có quyền đến hiện
trường vụ cưỡng chế thu hồi đất và có quyền đưa thông
tin về vụ việc cưỡng chế đó?</em>

<strong>Chuyên gia pháp lý Lê Cao:</strong> Điều 15 Luật Báo chí
và Điều 8 <a
href=”http://thuvienphapluat.vn/phap-luat/tim-van-ban.aspx?keyword=51%2f2002%2fN%c4%90-CP&area=0&type=0&match=True“>Nghị
định 51/2002/NĐ-CP</a> của Chính phủ đã nêu rõ các quyền
của nhà báo. Theo đó, nhà báo có quyền hạn tác nghiệp ở
phạm vi rộng lớn trên toàn lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội
chủ nghĩa Việt Nam; hoạt động báo chí ở nước ngoài, tất
nhiên là ngoài những phạm vi theo quy định của pháp luật là
cấm nhà báo tác nghiệp. Nhà báo được pháp luật bảo hộ
trong hoạt động nghề nghiệp. Không ai được đe dọa, uy hiếp
tính mạng, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của nhà báo, phá
hủy, thu giữ phương tiện, tài liệu, cản trở nhà báo hoạt
động nghề nghiệp đúng pháp luật.

Do vậy, trường hợp tác nghiệp để đưa tin một cách trung
thực, khách quan về một vụ cưỡng chế thu hồi đất là góp
phần thực hiện sứ mệnh thông tin trung thực về vụ việc có
tính thời sự đang diễn ra và điều này cũng thể hiện quyền
tự do báo chí, quyền tự do ngôn luật quy định tại Điều 4
Luật Báo chí.

<strong>PV:</strong> <em>Như vậy những người hành hung nhà báo
đã có hành vi trái pháp luật?</em>

<strong>Chuyên gia pháp lý Lê Cao:</strong> Như đã nói trên, không
ai được đe dọa, uy hiếp tính mạng, xúc phạm danh dự, nhân
phẩm của nhà báo, phá hủy, thu giữ phương tiện, tài liệu,
cản trở nhà báo hoạt động nghề nghiệp đúng pháp luật.
Không chỉ nhà báo, mà bất kỳ công dân nào cũng được pháp
luật bảo vệ về tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm.
Đó là những quyền nhân thân cơ bản được quy định rõ trong
Bộ luật Dân sự 2005.

<strong>PV:</strong> <em>Theo ông thì cần làm những gì để bảo
vệ nhà báo trong những việc tương tự như thế này?</em>

<strong>Chuyên gia pháp lý Lê Cao:</strong> Thực tế pháp luật đã
có những quy định để bảo vệ nhà báo, nhưng rất nhiều
trường hợp trong thực tế đời sống không phải quy định
pháp luật nào cũng được áp dụng, tuân thủ. Cần phải sớm
làm rõ hơn nữa những ai đã tham gia đánh nhà báo. Nếu như
vụ việc được các cơ quan chức năng điều tra làm rõ là các
nhà báo đã bị đánh như những thông tin, hình ảnh mà tất
cả chúng ta đều thấy trên các phương tiện thông tin những
ngày qua, thì rõ ràng pháp luật đã bất lực. Không chỉ cần
phải bổ sung hơn nữa các quy định chặt chẽ để bảo vệ
nhà báo, mà điều cần làm trước hết là làm sao cho pháp
luật về bảo vệ quyền tự do báo chí, quyền tác nghiệp của
nhà báo được tuân thủ. Nếu bất cứ trường hợp nào trong
đời sống cũng diễn ra theo cách đó, với không chỉ nhà báo,
không chỉ trong một vụ cưỡng chế thu hồi đất thì quá nguy
hiểm cho xã hội.

<strong>PV:</strong> <em>Xin cám ơn ông về cuộc trao đổi này!</em>

Mạnh Kiên (thực hiện)
(Báo Năng lượng Mới số 120, ra ngày 15/5/2012)

2 comments on “Làm gì để bảo vệ nhà báo?

  1. Hai phóng viên của Đài Tiếng nói Việt Nam VOV cũng là đảng viên mà bị công an đánh đập tàn nhẫn như vậy thì thân phận các nhà văn tự do, nhà báo tự do ở Việt Nam sẽ khốn khổ đến cỡ nào?
    Dấn thân cho một đất nước có tự do và dân chủ thì trước hết cần bảo vệ những người dám lên tiếng cho sự thật. Hãy bảo vệ những người cầm bút tử tế ở Việt Nam.
    Khi tổ quốc lâm nguy hàng triệu người sẽ đứng lên cách công khai hay âm thầm. Lịch sử 4000 năm của dân tộc là một minh chứng. Cộng sản Việt Nam đã bẻ cong và báng bổ lịch sử. Người cầm bút tử tế là người biết bảo vệ giống nòi và sự tồn vong của dân tộc hơn là bảo vệ quyền lợi của một đảng phái. Một đảng mất chính nghĩa và cai trị cách tàn bạo dùng quyền lực công an để uy hiếp người cầm bút. Tôi không tin là cách bắt bớ và khủng bố của nhà cầm quyền hiện nay sẽ làm tất cả các nhà văn nhà báo khiếp nhược và trở thành văn nô, bồi bút.
    Không! nhất định không! người cầm bút Việt Nam có lương tâm của họ. Một số người đã công khai danh tính nhưng còn rất nhiều người âm thầm bênh vực cho lẽ phải và công lý.
    Mỗi ngày nhiều hơn các nhà báo tự do, bloggers, nhà văn, các trí thức Việt Nam đã chọn đứng về phía LỀ DÂN để bảo vệ nhân dân đúng nghĩa.

    http://radiodlsn.com/index.php?option=com_content&view=article&id=1240:nhng-cm-nhn-va-trn-tr-t-i-hi-ln-th-12-cac-nha-vn-nha-bao-t-do–chau-au&catid=53:t-nc-ng-len-&Itemid=67

  2. Để bảo vệ những người dám lên tiếng cho chính nghĩa…, đơn giản là tất cả cùng hổ trợ giúp đỡ lẫn nhau và chấp nhận một phần đổ máu theo đúng tinh thần dân tộc VIỆT

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s