Lúng túng tìm lối sửa Luật đất đai

 

Nam Nguyên, theo RFA

Cựu Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Đình Lộc nhận định: Việt Nam đã đi quá đà trong quá khứ, xác lập sở hữu đất đai toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý, bây giờ lúng túng tìm lối ra.

Sửa Hiến pháp rồi mới sửa Luật Đất đai

 

Trả lời Nam Nguyên tối 21/6, TS Nguyễn Đình Lộc phát biểu:

 

“Vấn đề là hình thức sở hữu về đất đai, nhiều người có nguyện vọng rất chính đáng là muốn có sở hữu tư nhân, sở hữu cá nhân về đất đai. Nhưng nó vướng mắc qui định của Hiếp pháp bây giờ phải chờ Quốc hội sửa Hiến pháp, phải bắt đầu sửa từ Hiếp pháp rồi mới đi tới sửa các luật được.

 

Vấn đề là bây giờ xã hội có những bức xúc như thế thì sắp đến phải như thế nào. Cả xã hội đang quan tâm thì chắc Đảng cũng quan tâm chứ không phải là không, còn vấn đề có tiến tới hình thức đa sở hữu hay không  thì dư luận hiện nay cũng đang có những ý kiến khác nhau, chứ không hẳn là một phía nào.”

 

Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương vừa công bố đề án “Thực hiện dân chủ, công bằng trong thuê đất và thu hồi đất” xác định thời điểm hiện nay là cơ hội tốt nhất để Việt Nam khắc phục những khuyết tật trong hệ thống pháp luật liên quan đến đất đai, vừa để tránh những tranh chấp căng thẳng phát sinh, vừa để tháo gỡ mọi trở ngại và tạo động lực mới cho nền kinh tế đột phá.

 

 

Báo Saigon Tiếp thị Online trong những ngày từ 16-20/6 đã có một loạt 4 bài báo giới thiệu những điểm quan trọng của công trình nghiên cứu “Thực hiện dân chủ, công bằng trong thuê đất và thu hồi đất”, một vấn đề đầy tính thời sự sau hàng ngàn vụ khiếu kiện của người dân bị thu hồi đất. Nhất là những vụ gây chấn động dư luận như Tiên Lãng Hải Phòng, Văn Giang Hưng Yên.

Đề án liên quan tới đất đai của Viện Nghiên cứu Kinh tế Quản lý Trung ương mà chúng tôi đọc được trên Saigon Tiếp thị Online hàm ý, tình hình quản lý đất đai mất ổn định và pháp luật đất đai phải thay đổi thường xuyên. Nguyên nhân là vì: “Việt Nam không còn dứt khoát giữa hai hệ chuẩn: hệ chuẩn kinh tế kế hoạch hóa tập trung, gắn với chế độ sở hữu toàn dân đối với tư liệu sản xuất nói chung và đất đai nói riêng; và hệ chuẩn kinh tế thị trường, gắn bó với đòi hỏi phải bảo vệ quyền tư hữu tài sản. Đây là vấn đề cốt lõi, quyết định sự ổn định của các quan hệ xã hội trong lĩnh vực đất đai.”

 

Đáp câu hỏi của Nam Nguyên, liệu thời điểm hiện nay đã đến lúc Việt Nam phải thay đổi quan niệm về quyền tư hữu tài sản trong đó có đất đai hay chưa? TS Nguyễn Đình Lộc nhận định:

 

“Vấn đề không phải là ý kiến riêng, mong muốn hay không mong muốn mà là phải xuất phát từ thực tế. Thực tế bây giờ muốn đa sở hữu đất đai cũng không đơn giản, phải tính đến nó sẽ đưa tới những hậu quả gì cho xã hội, cho người dân. Không đơn giản bây giờ cứ đa sở hữu là vui vẻ với nhau đâu… không phải… Vì hiện nay dù chưa đa sở hữu thì trong tay một số người có tích tụ ruộng đất rất lớn, mà đa sở hữu thì những đất đai đó đối với xã hội sẽ như thế nào đó là vấn đề chưa tính ra được. Cho nên không đơn giản đâu, bây giờ việc phân hóa diện tích đất đai trong tay một số người thì không nhỏ, trong lúc đó nhiều người lại không có. Nếu bây giờ chúng ta tuyên bố đất đai không còn thuộc sở hữu toàn dân nữa mà là đa sở hữu thì thế nào, cách nào để mà làm, cách nào để có thể chuyển hóa điều đó, thành luật thì rất dễ nhưng bằng cách nào để làm điều đó thìkhông đơn giản.”

Đất ruộng của nông dân biến thành khu nhà cao cấp giá hàng tỷ đồng. (Ảnh minh hoạ)
Đất ruộng của nông dân biến thành khu nhà cao cấp giá hàng tỷ đồng. RFA/AFP(Ảnh minh hoạ)

Những bất cập và mâu thuẫn

 

Nghiên cứu “Thực hiện dân chủ, công bằng trong thuê đất và thu hồi đất” của Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế Trung ương mà Saigon Tiếp Thị Online giới thiệu, đề xuất phải làm rõ lý luận quyền sử dụng đất với quyền sở hữu đất . Pháp luật đất đai hiện hành cho người dân đến bảy quyền đối với ruộng đất như: quyền sử dụng, quyền thừa kế, quyền thế chấp, quyền cho thuê, quyền chuyển đổi, quyền tặng, quyền góp vốn bằng giá trị quyền sử dụng đất, làm cho quyền sử dụng tiến sát đến quyền sở hữu, nhưng vẫn là quyền sử dụng. Như thế ruộng đất vẫn có thể bị thu hồi bất cứ lúc nào vì nhiều lý do như quốc kế dân sinh, nhưng cũng nhiều khi vì quyền lợi ý muốn của nhà đầu tư giàu có.

 

 

Đề án nghiên cứu cũng nhận định rằng, thời hạn sử dụng đất làm giảm quyền sử dụng đất và hạn điền mâu thuẫn với xu hướng tích tụ và tập trung.

 

Về những vấn đề liên quan, nguyên Bộ trưởng Tư pháp Nguyễn Đình Lộc nhận định:

 

“Bây giờ đang giao đất đai cho người dân có quyền sử dụng nhưng thời hạn nào? Và nói đến người dân tức là nói thế hệ này tiếp nối thế hệ khác. Bây giờ những người đang sống được giao quyền sử dụng đất, nhưng mà nay mai con họ cháu họ thì sao? Thì đó là vấn đề mà xã hội chúng tôi đang rất quan tâm. Bởi vậy đang có ý là phải kéo dài thời hạn sử dụng, hay là rút ngắn lại co lại hay, định kỳ phân chia lại như thế nào là cả một vấn đề không đơn giản.”

 

Một người trồng lúa ở đồng bằng sông Cửu Long cho rằng, mở rộng hạn điền hay tăng thời hạn sử dụng đất vẫn chưa là điều kiện đủ để nông dân có thể yên tâm đầu tư tích tụ đất đai mở rộng sản xuất:

 

“ Tôi có tiền thì cũng không dám mở rộng nhiều, thí dụ cho 20 năm hay 50 năm thì người chủ vẫn không phải là mình. Nếu tôi có mở rộng thì cũng giới hạn phần nào thôi. Nếu 50 năm mình không còn, nhưng đời con đời cháu của mình, tôi vẫn không thể là chủ tài sản của tôi, tôi đã xuất tiền ra mua nhưng tôi lại không được làm chủ. Cái khó là ở chỗ này.

Trước đây thời hạn giao đất cho tôi có 15 năm, có một lần hết hạn sử dụng tôi gặp khó khăn lắm, ngân hàng không cho vay. Mỗi lần đi điều chỉnh lại cũng hết 7-8 ngày, còn phải cho tiền bên địa chính nữa, nghĩa là tiền lót tay để họ làm nhanh cho

2 comments on “Lúng túng tìm lối sửa Luật đất đai

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s