CÁC PHE NHÓM TRONG ĐẢNG CỘNG SẢN TRUNG QUỐC CHIA CHÁC QUYỀN LỰC (Trọng Thành – RFI)

Obama ngay lập tức quay lại châu Á

BBC

Cập nhật: 16:36 GMT – thứ sáu, 9 tháng 11, 2012

http://www.bbc.co.uk/vietnamese/world/2012/11/121109_obama_asia_pivot_china.shtml

Một ngày sau khi dẫn vợ và hai cô con gái bay từ Chicago trở lại Washington, Tổng thống vừa tái đắc cử Barack Obama đã chủ trì cuộc họp bàn về chuyến đi châu Á.

 

Tin từ Bắc Mỹ nói, cuộc họp của ông Obama với Ngoại trưởng Hillary Clinton, Bộ trưởng Quốc phòng Leon Panetta và Cố vấn An ninh Quốc gia Tom Donilon ở Nhà Trắng hôm 8/11 tập trung vào việc làm rõ chính sách châu Á của Hoa Kỳ trong nhiệm kỳ tổng thống thứ nhì của ông Obama.

Trong lúc báo chí quốc tế tập trung vào chuyến thăm Miến Điện mang tính lịch sử và đầy biểu tượng của ông Obama, chuyến thăm của ông Panetta trở lại Úc nhằm thắt chặt hơn nữa quan hệ đồng minh lâu đời với Canberra cũng không kém phần quan trọng.

Tin của Quân lực Hoa Kỳ hôm 8/11 nói ông Panetta sẽ qua chuyến công du ba quốc gia châu Á – Thái Bình Dương lần này nhằm “tăng sức mạnh cho các mối quan hệ đồng minh” trong vùng.

Bên cạnh Úc vốn đã cho Thủy quân lục chiến Mỹ luân chuyển qua căn cứ ở Darwin, nay Hoa Kỳ muốn làm sống lại cam kết an ninh với Thái Lan, mà phát ngôn viên của Ngũ Giác Đài, ông George Little gọi là “có lịch sử 60 năm”.

Nếu không kể chuyến đến Campuchia dự Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á tại Phnom Penh, ông Obama cùng các vị lãnh đạo quân sự và ngoại giao Mỹ lần này đến Thái Lan và Miến Điện cho thấy rõ sự xác định đồng minh, bạn, đối tác và đối thủ trong vùng, tùy theo cấp độ chiến lược và chiến thuật của Hoa Kỳ.

Chọn ai, ngăn ai?

Trong bài viết đăng hôm nay trên BBC News, cựu Thủ tướng Úc, Kevin Rudd nêu rõ quan điểm của Úc, đồng minh quan trọng nhất của Mỹ ở Thái Bình Dương về Trung Quốc.

“Trong lúc sức mạnh kinh tế của Trung Quốc lên nhanh, năng lực quân sự của họ vẫn còn thua Hoa Kỳ khá nhiều. Vì thế, về quân sự, Mỹ sẽ vẫn là siêu cường hàng đầu thế giới từ giờ đến giữa thế kỷ, và là siêu cường với khả năng vươn khắp toàn cầu thực sự,”

Nhắc đến căng thẳng trên Biển Đông và quanh Điếu Ngư/Senkaku ở biển Hoa Đông, ông Kevin Rudd cho rằng “chủ nghĩa dân tộc mang tính chính trị đang trỗi dậy tại vùng Đông Á. Dù kinh tế các nước liên kết mạnh hơn, ngọn lửa dân tộc chủ nghĩa rất dễ bốc cháy”.

Ông Rudd cho rằng đây là thách thức dễ trở nên khó xử lý cho các chính phủ, kể cả dân chủ hay không, trong vùng.

Ông đề nghị dùng cơ chế đối thoại cao cấp, như Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á, để tăng độ tin cậy và xây dựng an ninh giữa quân đội các nước.

Trong chuyến thăm tới Perth cùng Bộ trưởng Quốc phòng Leon Panetta còn có Bộ trưởng Ngoại giao Hillary Rodham Clinton, Tổng Tham mưu trưởng liên quân, Tướng Martin E. Dempsey và Tư lệnh Bộ Chỉ huy Hạm đội Thái Bình Dương, Đô đốc Samuel J. Locklear III.

Dù ông Obama không có mặt nhưng phái đoàn hùng hậu của Mỹ tới Úc là chỉ dấu trong nhiệm kỳ hai của mình, Tổng thống Mỹ thực sự muốn gửi ra thông điệp rằng tương lai kinh tế và an ninh của Mỹ phụ thuộc vào các diễn tiến tại vùng châu Á – Thái Bình Dương.

Còn với Asean, về chính trị, chuyến thăm của ông Obama gửi ra thông điệp về nhân quyền và dân chủ mạnh mẽ cho toàn vùng.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng Quốc phòng Leon Panetta sẽ cùng Tổng thống tới Phnom Penh nhưng để họp với bộ trưởng quốc phòng 10 nước Asean tại Siem-Reap.

Ở đây, nhờ chuẩn bị lâu dài trong những năm qua để quay lại Indonesia và tăng tốc quan hệ gần đây với Việt Nam mới nhất là với Miến Điện, cộng với con số các đồng minh từ lâu, giới quân sự Hoa Kỳ đã đạt 90% sự ủng hộ cho chiến lược quay lại khu vực của họ.

Nhưng Hoa Kỳ sẽ tế nhị không trực tiếp xuất hiện mà muốn ủng hộ cho các hoạt động “hợp tác quốc phòng do Asean chỉ huy”, qua lời ông George Little.

Trong kỳ vận động tranh cử, ông Obama đã gọi Trung Quốc là “địch thủ” (advesary), ít ra là về kinh tế nhưng cũng coi nước này là đối tác tiềm năng trong quan hệ quốc tế.

Nhưng như nhà bình luận thời sự Canada gốc Việt, ông Vũ Đức Khanh nêu ra, sự chuyển hướng chiến lược quân sự của Hoa Kỳ sang châu Á “đã không được Trung Quốc chào đón với nụ cười”.

Mặt khác, với nước Mỹ, chiến lược này cũng không đem lại việc làm cho kinh tế nội địa, theo LS Vũ Đức Khanh và sự thành công của nó còn phụ thuộc vào tình hình kinh tế Mỹ:

“Chiến lược chuyển hướng sang Tây Thái Bình Dương sẽ bị thử thách nếu Quốc Hội không tránh được sự đổ vỡ về ngân sách gây ra cắt giảm mạnh cả trong chi tiêu quốc phòng.”

Với khu vực châu Á và trên thế giới, “niềm tin vào Hoa Kỳ hiện đang được thử thách, không chỉ về tài chính và cả về uy tín”.

“Nếu Hoa Kỳ không thể giải quyết khủng hoảng kinh tế và nếu (chính trị) Washington bị bế tắc, khả năng thực hiện chính sách ngoại giao sẽ bị giảm đáng kể,” ông Vũ Đức Khanh viết.

Tây Nam Trung Quốc

Nhưng với Trung Quốc, mọi chuyển động quân sự, ngoại giao của Hoa Kỳ ở các khu vực láng giềng đều là chuyện nghiêm trọng.

Tuy thế, quá trình dân chủ hóa tại Miến Điện mà Hoa Kỳ cùng Phương Tây thúc đẩy cũng không hẳn là điều Trung Quốc phản đối.

Chiến lược phát triển kinh tế vùng Tây Nam của Trung Quốc sang Miến Điện, Thái Lan và Lào cũng cần một môi trường ổn định.

Trả lời báo chí tại Đại hội Đảng 18 ở Bắc Kinh, một cán bộ cao cấp của Trung Quốc từ vùng giáp biên giới giải thích điều này.

Theo Reuters, ông Tần Quang Vinh, Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Vân Nam, giáp biên giới Miến Điện và có quan hệ kinh doanh gắn bó, nói rằng Trung Quốc là hoàn toàn ủng hộ quá trình cải cách ở Miến Điện, đặc biệt vì hòa bình và ổn định sẽ có lợi cho Trung Quốc.

Ông Tần Quang Vinh cũng nói ông biết rõ về chuyến đi theo dự kiến của Tổng thống mới tái đắc cử của Hoa Kỳ.

“Chúng tôi hiểu và hỗ trợ mong muốn của nhà nước Miến Điện muốn cải cách và trở thành một phần của thế giới,” ông nói với các phóng viên bên lề của Đại hội Đảng Cộng sản, lời bình luận hiếm hoi về mối quan hệ nhạy cảm.

“Chúng tôi tin rằng các nhà lãnh đạo Miến Điện sẽ lèo lái đất nước của họ trong quá trình thay đổi một cách khôn khéo. Họ biết rằng người dân Trung Quốc sẽ luôn là người bạn thật sự của Miến Điện.”

Trung Quốc lo lắng về bất ổn tại nước láng giềng phía Tây Nam mà hiện còn yếu kém về kinh tế.

Ngoài giao tranh giữa chính phủ Miến Điện và phiến quân sắc tộc tạo ra làn sóng tị nạn chạy sang Trung Quốc còn có nạn buôn ma túy vào Trung Quốc qua cửa khẩu tại các tỉnh phía nam, theo Reuters.

Các phe nhóm trong đảng Cộng sản Trung Quốc chia chác quyền lực

Trọng Thành  – RFI

http://www.viet.rfi.fr/chau-a/20121108-cac-phe-nhom-trong-dang-cong-san-trung-quoc-chia-chac-quyen-luc

Hôm nay 08/11/2012, đại hội đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ 18 khai mạc. Về sự kiện chuyển giao quyền lực trong nội bộ thế lực chính trị lãnh đạo nền kinh tế thứ hai thế giới, báo chí Pháp có nhiều bài viết đáng chú ý. Nhật báo Libération có bài « Các phe phái trong đng Cng sn Trung Quc phân chia quyn lc trong đi hi », do đặc phái viên gửi về từ Bắc Kinh.

Libération nhận định, hiện tại trong nội bộ đảng Cộng sản Trung Quốc có ba thế lực tranh giành ảnh hưởng và phân chia các vị trí lãnh đạo chủ chốt trong Bộ chính trị – cơ quan quyền lực tối cao của đảng này.

Đằng sau vẻ ngoài thống nhất, nội bộ đảng Cộng sản Trung Quốc phân hóa rất sâu sắc. Phần lớn các xung đột đều diễn ra trong hậu trường. Tuy nhiên, đôi khi, có những đụng độ vượt ra ngoài khuôn khổ nội bộ, ví dụ như vụ hạ bệ Bạc Hy Lai – một lãnh đạo đương lên có hy vọng lọt vào nhóm lãnh đạo tối cao.

Kể từ khi lập quốc cho đến năm 2002, mỗi cuộc thay đổi quyền lực trong nội bộ đảng Cộng sản Trung Quốc đều đi liền với đấu đá quyết liệt giữa các phe phái. Từ âm mưu đảo chính lật đổ Mao Trạch Đông năm 1971, đến thời kỳ Đặng Tiểu Bình lên nắm quyền năm 1978, rồi cuộc đàn áp đẫm máu tại Thiên An Môn năm 1989… Libération nhận định, mặc dù xung đột giữa các phe phái trong đảng Cộng sản không còn dữ dội như trước đây, nhưng xung đột này vẫn tiếp tục là một nhân tố cơ bản trong đời sống chính trị Trung Quốc.

Theo Libération, trong đảng Cộng sản Trung Quốc có ba phe nhóm chính : nhóm « Đoàn phái », nhóm Thượng Hải và nhóm Thái tử. « Đoàn phái », một trong hai nhóm chính, bao gồm những lãnh đạo xuất thân từ đoàn Thanh niên Cộng sản Trung Quốc. Đây là những người có nguồn gốc xuất thân bình dân, phần lớn được coi là ủng hộ chính sách phát triển kinh tế tại các khu vực nội địa, là những vùng tụt hậu so với khu vực duyên hải. Lãnh đạo hiện nay Hồ Cẩm Đào và Thủ tướng tương lai Lý Khắc Cường được coi là thuộc về « Đoàn phái ». Nhóm này ra đời trong những năm 1980 dưới thời Hồ Diệu Bang. Cựu lãnh đạo nổi tiếng vì tư tưởng cải cách này đã lựa chọn các lãnh đạo tương lai trong lực lượng đoàn Thanh niên.

Nhóm chủ chốt thứ hai là nhóm Thượng Hải. Như tên gọi, nhóm được gọi là « tinh hoa » này bao gồm các lãnh đạo xuất thân từ thành phố Thượng Hải, một đầu tầu của nền kinh tế Trung Quốc. Đây là phe nhóm hình thành dưới thời Giang Trạch Dân. Nhóm này ủng hộ chủ trương phát triển khu vực duyên hải, đặc biệt là các ngành công nghiệp xuất khẩu.

Theo Libération, thể chế quyền lực tại Trung Quốc thường được mô tả như « một đảng, hai phe », hai phe ở đây là nhóm Đoàn phái và nhóm Thượng Hải. Hiện tại nhóm Thượng Hải nắm 5 trên 9 ghế ủy viên Ban thường vụ Bộ chính trị, 4 ghế còn lại do các lãnh đạo Đoàn phái nắm. Theo nhà Trung Quốc học Jean-Luc Domenach, trong nội bộ đảng Cộng sản Trung Quốc, có một quy tắc bất thành văn khiến cho sự cân bằng quyền lực này được bảo tồn.

Việc phân chia quyền lực giữa hai phe không chỉ là chia ghế lãnh đạo, mà còn phân phối các đặc quyền, các nguồn lực tài chính và vật chất khác, từ xe công cho đến biệt thự công…

Ngoài hai phe chủ yếu kể trên, còn có nhóm các thái tử đảng, bao gồm con cháu của các cựu lãnh đạo thời Cách mạng. Tập Cận Bình – lãnh đạo số 1 tương lai – thuộc về nhóm này, Bạc Hy Lai trước khi bị hạ bệ, cũng như hàng trăm nhân vật cao cấp trong bộ máy chính trị thuộc nhóm thái tử đảng. Các nhân vật thuộc nhóm này thường có nhiều tác động đến sự cân bằng quyền lực giữa hai thế lực chủ yếu kể trên. Điều không đáng ngạc nhiên là : Đa số các thái tử đảng « ăn lương » của nhóm Thượng Hải.

 

Trung Quc: Ê-kíp lãnh đo mi s gi nguyên trng hay ci cách ?

Cũng về đại hội đảng Cộng sản Trung Quốc, Le Figaro có bài « Trung Quc tha thun dàn lãnh đo mi ». Bài viết chỉ ra ba vấn đề chính của đảng Cộng sản Trung Quốc trước ngưỡng cửa chuyển giao quyền lực nội bộ.

Thứ nhất là, vấn đề nhân sự, với câu hỏi Ban thường vụ Bộ chính trị đảng Cộng sản Trung Quốc sẽ có 7 hay 9 thành viên ? Việc Bạc Hy Lai – một ứng cử viên tiềm năng – bị phế truất có thể là một yếu tố làm tăng khả năng số lượng 9 thành viên hiện nay sẽ giảm xuống còn 7. Có tin đồn cho rằng, các chức vụ ủy viên thường vụ phụ trách Tuyên huấn và phụ trách An ninh sẽ bị đẩy ra khỏi Ban thường vụ, cơ quan quyền lực tối cao. Bảy thành viên được coi là số ghế dễ tạo được sự cân bằng quyền lực giữa các phe phái. Nếu điều này được khẳng định, thì có nghĩa là, trong cuộc chuyển tiếp quyền lực hiện nay, sẽ có một sự chuyển đổi lớn so với chủ trương vốn dành cho việc bảo vệ an ninh (chống lại các đe dọa nhằm vào sự độc quyền lãnh đạo của đảng) một vai trò hết sức đặc biệt.

Câu hỏi chủ chốt thứ hai, được Le Figaro nhấn mạnh là, liệu đảng Cộng sản Trung Quốc có đoạn tuyệt với di sản Mao Trạch Đông hay không ? Có nhiều dấu hiệu cho thấy tư tưởng Mao đang bị loại bỏ khỏi hệ thống giáo điều của đảng.

Câu hỏi thứ ba là, ê-kíp lãnh đạo mới sẽ giữ nguyên trạng hay sẽ tiến hành cải cách ? Theo Reuters, hai ông Hồ Cẩm Đào và Tập Cận Bình đã đề nghị thay đổi cách chỉ định ê-kíp lãnh đạo mới, thông qua một cuộc bỏ phiếu nội bộ ít nhiều được coi là mang tính « dân chủ », với số lượng ứng cử viên nhiều hơn 20% so với số chức vụ cần bầu, thay vì cách bầu cử mang tính hình thức từ trước đến nay, mà thực chất là cấp dưới chấp nhận các đề nghị về nhân sự do cấp trên chỉ định.

Theo Le Figaro, về mặt kinh tế và xã hội, hiện tại trong xã hội Trung Quốc đã có nhiều đồng thuận về việc cần thiết phải có các cải cách, cho dù có các quan niệm khác nhau về nhịp độ và cách thức tiến hành. Các lĩnh vực cải cách chủ yếu là : giảm bớt khu vực kinh tế Nhà nước, vốn được hưởng nhiều ưu đãi ; thay đổi các quy chế đối với các lao động nhập cư và cải cách chế độ thuế, hiện tại đang rất có lợi cho các chính quyền địa phương, vốn từ lâu nay sống nhờ vào việc trưng thu đất đai của người dân. Các cải cách được coi là cần thiết này có nguy cơ bị các « nhóm lợi ích », thâu tóm cả quyền lực chính trị và kinh tế, ách lại hay kìm hãm, như các cảnh báo của Thủ tướng Ôn Gia Bảo.

Cũng về Trung Quốc, La Croix có bài « Tham nhũng xói mòn các cơ quan quyn lc ti cao ti Trung Quc », nền kinh tế thứ hai thế giới, nhưng xếp thứ 75/182 về mức độ tham nhũng, theo điều tra của tổ chức Transparency International.

 

Trung Quc : Đng chng li Nhà nước pháp quyn

Le Monde có bài đáng chú ý mang tựa đề : « ‘‘Chính pháp y’’, hay đng chng li gii thm phán ». Đây là kỳ thứ ba trong loạt bài sáu kỳ của Le Monde về đời sống chính trị Trung Quốc. Quá trình xây dựng một Nhà nước pháp quyền tại Trung Quốc có một trở lực lớn. Trở lực này nằm trong chính bộ máy của đảng Cộng sản Trung Quốc, với sự tồn tại của Ủy ban Chính pháp đầy quyền lực, hay tên đầy đủ là Ủy ban các vấn đề luật pháp và chính trị, thường do một ủy viên thường vụ Bộ chính trị nắm giữ. Theo một giáo sư luật đại học Bắc Kinh, mục tiêu hoạt động của ủy ban này là can thiệp vào đời sống tư pháp, hủy hoại sự độc lập của tư pháp.

Ủy ban chính pháp của đảng Cộng sản Trung Quốc được lập ra vào năm 1978, vào thời điểm cải cách để xây dựng một hệ thống pháp luật thích ứng. Trong thời gian các cải cách chính trị 1987-1988 ủy ban này bị loại bỏ, nhưng sau đó được lập lại vào năm 1990, sau biến cố Thiên An Môn. Quyền lực của ủy ban này ngày càng được mở rộng. Sau vụ Bạc Hy Lai, nhiều chỉ trích quyết liệt nhắm vào ủy ban, với người đứng đầu là ông Chu Vĩnh Khang.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s