HỒI KẾT CHO CHẾ ĐỘ CHUYÊN CHẾ DẺO DAI của ĐẢNG CỘNG SẢN TRUNG QUỐC ? (Cheng Li – The China Quarterly) [5/5]

The End of the CCP’s Resilient Authoritarianism?  A tripartite Assessment of Shifting Power in China

(The China Quarterly, 211, September 2012, pp 595- 623).

Cheng Li  (Lý Thành)

 

 

Bản thảo bài đang biên tập. Bản cuối cùng sẽ được đăng trên Thời Đại Mới  tháng 11-2012

Bản dịch của Phạm Gia Minh

9-11-2012

http://viet-studies.info/kinhte/201226_LyThanh.pdf

 

 

 

 

Nhng suy nghĩ cui

 

Quan sát trên một bối cảnh rộng hơn, mặc dù ba lần thay đổi quyền lực là nguyên nhân cho những căng thẳng trong quản trị đất nước và làm nảy sinh tâm lý bất an, nhưng chính đó lại đáng được coi là những phát triển tích cực, đáng khích lệ đối với Trung Quốc. Giám sát và đối trọng giữa các phe phái trong lãnh đạo của ĐCSTQ, các nhóm lợi ích năng động –đặc biệt là vai trò ngày càng tăng của giới trung lưu và nhận thức được chia sẻ rộng rãi về một thế lực toàn cầu đang lên cùng sự tự tin của công chúng là những gì mới mẻ đã ra đời gần đây. Và tất cả những điều đó sẽ là những nhân tố quan trọng cho một sự chuyển tiếp tất yếu tới dân chủ.

Trong tương lai gần, tiêu điểm của các nhà phân tích về Trung Quốc không nên chỉ là việc liệu lãnh đạo ĐCSTQ có sử dụng đúng các thủ tục pháp lý để xử lý vụ Bạc Hy Lai, mà còn phải xem liệu họ có thể tận dụng cơ hội đó để đạt được sự đồng thuận mới và theo đuổi cải cách chính trị. Một điều mà có lẽ hôm nay ai cũng thấy rõ hơn bất cứ lúc nào trong suốt cả thời kỳ cải cách (ý nói cải cách kinh tế- ND) đó là chế độ chuyên quyền bền bỉ, dẻo dai của ĐCSTQ, xét cả về mặt lý luận và thực tiễn chỉ là một hệ thống trì trệ bởi lẽ hệ thống này chống đối lại các chuyển biến dân chủ.

Nếu ĐCS mong muốn lấy lại lòng tin của quần chúng và tránh một cuộc cách mạng hướng từ dưới lên thì đảng phải tiến hành những thay đổi dân chủ thực sự, có hệ thống, ở trong nước. Những biến đổi sâu sắc sau đây cần phải được thực hiện. Thnht, cùng với việc xử lý vụ Bạcb Hy Lai qua cơ chế pháp lý hiện hành thì việc kêu gọi cải cách luật pháp –kể cả cải cách thực tiễn công tác xét xử của tòa án, thực thi nguyên tắc nhà nước pháp quyền và chủ nghĩa hợp hiến là điều đã trở nên vô cùng quan trọng.89 Điều này có thể là một cơ hội tuyệt vời cho các nhà lãnh đạo có tư tưởng cách tân, và ở một mức độ nhất định cho tất cả các lãnh đạo, để họ nhận thức được rằng, cải cách luật pháp là con đường tốt nhất để họ tự bảo vệ trong một đất nước còn thiếu vắng nguyên lý pháp quyền. Có thể Trung Quốc sẽ phải mất nhiều năm, thậm chí nhiều thập kỷ để thiết lập một hệ thống hiến pháp đầy đủ, tuy nhiên, sẽ sớm cần một tuyên bố chính thức mang tính tư tưởng, chính trị và pháp lý rằng, đảng phải ở dưới hiến pháp, chứ không phải là ngự trị bên trên hiến pháp.

Thhai, quản lý và điều hành truyền thông cũng là một việc cần cải cách gấp. Trung Quốc hiện đang bước vào “mùa của các lời đồn”và truyền thông xã hội đã trở nên quyền lực đến nỗi chính quyền Trung Quốc phải thường xuyên dừng những dịch vụ micro-bloging. Đó không phải là phương cách hiệu quả để điều hành đất nước (đặc biệt khi Trung Quốc dự định xây dựng một nền kinh tế định hướng sáng tạo). Lý do vì sao người dân tìm đến với truyền thông xã hội là bởi vì truyền thông chủ đạo không phản ánh nhiều sự thật cuộc sống. Do đó, con đường để ngăn chặn chủ nghĩa giật gân sinh ra bởi truyền thông xã hội là hãy cởi mở, khai phóng truyền thông chủ đạo. Điều đó không chỉ có lợi cho giới trí thức tự do, dân chủ mà còn lợi cho chính các nhà lãnh đạo Trung Quốc. Càng đè nén, bưng bít những tin giật gân thì chúng càng trở nên mạnh mẽ và lan tỏa. Sau mười năm thương mại hóa, ngành truyền thông Trung Quốc đã góp phần tạo nên những nhà báo Trung Quốc biết đi theo con đường của tự do báo chí. Những biến chuyển cách mạng đang diễn ra trước mắt trong lĩnh vực truyền thông xã hội và viễn thông sẽ biến tự do truyền thông trở thành một sự cần thiết chứ không phải là một sự lựa chọn.

Thba, sẽ là ngây thơ về chính trị và thiểu năng về trí tuệ nếu tin rằng sự sụp đổ của họ Bạc chỉ kéo theo những diễn biến tích cực và không có gì sai lầm xảy ra ở Trung Quốc nữa. Tuy vậy cũng đáng nhớ lại rằng vụ ám sát một nhà văn Đài Loan bởi các điệp viên của Quốc Dân đảng Đài Loan đã giúp khởi động quá trình chuyển tiếp từ chế độ chuyên chế sang dân chủ vào giữa những năm 1990. Cũng tương tự như vậy, ĐCSTQ hiện nay cần phải hoặc tiến hành những thay đổi để tiến bước cùng lịch sử, hoặc là sẽ bị lịch sử bỏ lại sau lưng. Trong một viễn cảnh rộng lớn hơn, các lãnh đạo yếu, chính phủ yếu và đảng yếu cũng không phải là xu hướng chỉ ở Trung Quốc mới có; đó cũng chính là những thách thức chung trong thế giới hôm nay. Xin chào mừng nđất nước Trung Quốc bước vào thế kỷ XXI!

Tham kho

Baum, Richard. 2007. “The Limits of Authoritarian Resilience.”Paper presented in the conference held in the Centre for International Studies and Research, Sciences Po, Paris, 17January 2007. Cũng xem thêm http://www.ceri-sciences-po.org/archive/jan07/art_rb.pdf.

Bell, Daniel. 2012. “Why China won’t collapse.”The Christian Science Monitor, posted online 11 July 2012 http://m.csmonitor.com/Commentary/Opinion/2012/0711/Why-China-won-tcollapse.

Bremmer, Ian. 2010. The End of the Free Market: Who Wins the War between States and Corporations? New York: Portfolio.

Brødsgaard, Kjeld Erik and Zheng Yongnian. 2006. “Introduction: Whither the Chinese Communist Party?”In Brødsgaard, Kjeld Erikand Zheng Yongnian (eds.), The Chinese Communist Party in Reform. New York: Routledge.

Brown, Kerry. 2009. Friends and Enemies: The Past, Present and Future of the Communist Party of China. New York: Anthem Press.

Chang, Gordon. 2001. The Coming Collapse of China. New York: Random House.

Chang, Gordon. 2011. “The Coming Collapse of China: 2012 Edition.”Foreign Policy, posted on 29 December 2011.

http://www.foreignpolicy.com/articles/2011/12/29/the_coming_collapse_of_china_2012_edition.

Chen, Zhiwu. 2012. “Zhongguo daole fei minzhu buke de shihou”(It is the time when China must make a transition to democracy). Duowei News, posted on 2 January 2012. http://china.dwnews.com/news/2012-01-02/58470187.html.

Dickson, Bruce. 2003. Red Capitalists in China: The Party, Private Entrepreneurs, and Prospects for Political Change. New York: Cambridge University Press.

Dickson, Bruce. 2005. “Populist Authoritarianism: The Future of the Chinese Communist Party,” Occasional Papers. Carnegie Endorsement for International Peace.

Dickson, Bruce. 2008. Wealth into Power: The Communist Party’s Embrace of China’s Private Sector. New York: Cambridge University Press.

Dimitrov, Martin. 2008. “The Resilient Authoritarians.”Current History 107 (705), 24–29.

Dahl, Robert. 1961. Who Governs? Democracy and Power in an American City. New Haven, CT: Yale University Press.

Fewsmith, Joseph. 2006. “Inner-Party democracy: development and limitations.”China Leadership Monitor 31, 1–11.

Gallagher, Mary. 2009. “Power tool or dull blade? Resilient autocracy and the selectorate theory.”Báo cáo không xuất bản, có thể xem ở http://faculty.maxwell.syr.edu/johanson/papers/gallagher_hanson07.pdf.

He, Pin. 2012. Keyi queding de Zhongguo weilai (China’s Future Can Be Determined). New York: Mirror Books, 2012.

He, Weifang. 2012. In the Name of Justice: Striving for the Rule of Law in China. Washington DC: The Brookings Institution Press.

Hu, Angang. 2009. Mao Zedong yu wenge (Mao Zedong and the Cultural Revolution). Hong Kong: Strong Wind Press.

Hu, Angang. 2011. China in 2020: A New Type of Superpower. Washington, DC: Brookings Institution Press.

Hu, Xiao. 2009. “Yi gaige yifu jingji weiji”(Accelerate reforms to respond to the economic crisis). Zhongguo jingji shibao, 3 March.

Huang, Yasheng. 2008. Capitalism with Chinese Characteristics: Entrepreneurship and the State. New York: Cambridge University Press.

Kuhn, Robert Lawrence. 2010. How China’s Leaders Think. New York: John Wiley and Sons.

33

Li, Cheng. 2001. China’s Leaders: The New Generation. Lanham, MD: Rowman and Littlefield.

Li, Cheng. 2005. “The new bipartisanship within the Chinese Communist Party,”Orbis 49 (3), 387–400.

Li, Cheng (ed.). 2008. China’s Changing Political Landscape: Prospects for Democracy, Washington DC: The Brookings Institution Press.

Li, Cheng (ed.). 2010. China’s Emerging Middle Class: Beyond Economic Transformation. Washington, DC: The Brookings Institution Press.

Li, Cheng. 2012a. “The battle for China’s top nine leadership posts.”The Washington Quarterly 35(1), 131–145.

Li, Cheng. 2012b. “Power shift in China, Part I.”Yale Global online magazine, posted on 16 April 2012, http://yaleglobal.yale.edu/content/power-shift-china-part-i.

Li, Cheng and Eve Cary. 2011. “The last year of Hu’s leadership: Hu’s to blame?”China Brief 11 (23). 20 December.

Li, Cheng and Jordan Lee. 2009. “China’s legal system.”China Review 48, 1–3.

Li, Chunling. 2010. “Characterizing China’s middle classes: heterogeneous composition and multiple identities.”In Cheng Li, (ed.) China’s Emerging Middle Class: Beyond Economic Transformation. Washington, DC: The Brookings Institution Press, 135–156.

Link, Perry. 2012. “America’s outdated view of China.”The Washington Post, 10May.

Lü, Xiaobo. 2000. Cadres and Corruption: The Organizational Involution of the Chinese Communist Party. Stanford, CA: Stanford University Press.

MacFarquhar, Roderick and Michael Schoenhals. 2008. Mao’s Last Revolution. Cambridge, MA: Harvard University Press.

McGregor, Richard. 2010. The Party: The Secret World of China’s Communist Rulers. New York: Harper.

McGregor, Richard. 2011. “Five myths about the Chinese Communist Party.”Foreign Policy, January/February.

Miller, Alice. 2008a. “China’s new Party leadership.”China Leadership Monitor 23.

Miller, Alice. 2008b. “Institutionalization and the changing dynamics of Chinese leadership politics.”In Cheng Li (ed.), China’s Changing Political Landscape: Prospects for Democracy, Washington DC: The Brookings Institution Press, 61–79.

Miller, Alice. 2009. “Leadership sustains public unity amid stress.”China Leadership Monitor 29.

Nathan, Andrew J. 2003. “Authoritarian resilience,”Journal of Democracy 14 (1), 6–17.

Nathan, Andrew. 2006. “Debate #1: is Communist Party rule sustainable in China?”Reframing China Policy: The Carnegie Debates, Washington, DC, posted on 5 October 2006, http://www.carnegieendowment.org/files/cds_nathan.pdf.

Peerenboom, Randall. 2002. China’s Long March toward the Rule of Law. New York:

Cambridge University Press.

Pei, Minxin. 2008. China’s Trapped Transition: The Limits of Developmental Autocracy. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Pei, Minxin. 2012. “The myth of Chinese meritocracy.”Project Syndicate, 15 May, http://www.project-syndicate.org/commentary/the-myth-of-chinese-meritocracy.

Qian, Liqun. 2012. “Lao hongweibing dangzheng de danyou”(“Worries about the rule of the old Red Guards”). Wenzhai, 19 February.

Shambaugh, David. 2008. China’s Communist Party: Atrophy and Adaptation. Berkeley, CA: University of California Press.

Shirk, Susan L. 2007. China: Fragile Superpower: How China’s Internal Politics Could Derail Its Peaceful Rise. New York: Oxford University Press.

Teiwes, Frederick C. and Warren Sun. 1998. China’s Road to Disaster: Mao, Central Politicians, and Provincial Leaders in the Unfolding of the Great Leap Forward 1955–1959. New York. M.E. Sharpe.

Tsai, Kellee. 2007. Capitalism without Democracy: The Private Sector in Contemporary China. Ithaca, NY: Cornell University Press.

Vela, Justin. 2009. “The secret of the CCP’s success.”Asia Times Online, posted on 3 October 2009, http://www.atimes.com/atimes/China/KJ03Ad01.html.

Vogel, Ezra F. 2011. Deng Xiaoping and the Transformation of China. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Wang, Changjiang. 2009. “Zhuoli tuijin dang zhizheng de gaige chuangxin”(Promoting reforms and innovation in the Party). Jiefang ribao, 28 September.

White, Lynn, Kate Zhou, and Shelley Rigger. 2013 forthcoming. Democratization in China, Korea, and Southeast Asia? Local and National Perspectives. New York: Routledge.

Wishik, Anton. 2012. “The Bo Xilai crisis: a curse or a blessing for China? An interview with

Cheng Li,”posted on 18 April 2012, http://www.nbr.org/research/activity.aspx?id=236.

Yang, Dali L. 2004. Remaking the Chinese Leviathan: Market Transition and the Politics of Governance in China. Stanford, CA: Stanford University Press.

Yao, Yang. 2010. “The end of the Beijing consensus: can China’s model of authoritarian growth survive?”Foreign Affairs, 2 February.

Yu, Keping. 2009a. Democracy Is a Good Thing: Essays on Politics, Society and Culture in Contemporary China. Washington DC: The Brookings Institution Press.

Yu, Keping. 2009b. “Xuyao liqing youguan minzhu de ji ge guanxi”(The necessity to clarify several conceptual factors concerning democracy). Beijing ribao, 16 March. Also at http://theory.people.com.cn/GB/49150/49152/8965735.html.

Zhang, Ming. 2012. “Zhongguo xiang he chuqu?”(Whither China?). Ershiyi shiji, 3 March.

Zhang, Yi. 2008. “Dangdai Zhongguo zhongchan jieceng de zhengzhi taidu”(“Political attitudes of the middle stratum in contemporary China”). Zhongguo shehui kexue 2, 117–131.

Zhao, Suisheng (ed.). 2006. Debating Political Reform in China: Rule of Law vs. Democratization. Armonk, NY: M. E. Sharpe.

Zi, Zhongyun (ed.). 2011. Qimeng yu Zhongguo shehui zhuanxing (The Enlightenment and Transformation of Chinese Society). Beijing: Shehui kexue wenxian chubanshe

Chú thích :

1 Tác gixin cm ơn Chris Bramal, Eve Cary, Jordan Langdon vnhng tư vn làm sáng tnhiu khía cnh ca bài báo.

+ Cheng Li, Giám đc trung tâm nghiên cu Trung Quc, Vin Brookings. Washing ton. Email: cli@brookings.edu

2 Perry Link, mt ngưi chtrích chính quyn Trung Quc đã nhiu năm, mi đây đã phê phán mnh mvà có cơ svic mt schuyên gia Mnghiên cu Trung Quc thưng sdng thut ng“Trung Quc”hoc “ngưi Trung Quc”hoàn toàn chđnói v”gii chóp bu trong đng cng sn Trung Quc”. Ông Link đã cnh báo rng khi cho phép dùng t“Trung Quc” đchmt nhóm nhgii chóp bu sđiu nguy him vì nó che khut gn 1/5 dân stoàn cu và ngăn cn cách nhìn nhn sòng phng vvic liu chế đcòn tn ti đưc bao lâu na”( 2012, 27). Đáng quan tâm hơn na là Gordon Chang, mt nhà phê phán lãnh đo đng cng sn Trung Quc ni tiếng khác đã tiếp tc phán đoán v“mt ssp đđang đến gn ca Trung Quc”trong khi đó thì ssp đca đng cng sn trung Quc cũng đưc đcp ti trưc đó ( 2011). Đtham kho bài viết đu tiên ca lun đim ca tác gimi đc Chang 2001.

3David Shambaugh chng hn cho rng đng cng sn Trung Quc là mt “thiết chế khá mnh và bn vng, déo dai”( 2008,176). Xem Nathan 2003; Miler 2008b Miler 2009.

4 Theo Andrew Nathan thì “nhng thay đi mang tính thchế ca chế đcho ti nay có tác dng cng cchkhông phi là làm suy yếu schuyên quyn”( 2006, 3); xem thêm Fewsmith 2006; Brown 2009;Dickson 2003; Dickson 2008;Tsai 2007;Yang 2004.

5 Điu đã đưc phbiến rng rãi trên các phương tin truyn thông Trung Hoa hi ngoi đó là Giang Trch Dân, nguyên Tng Bí thư đng cng sn Trung Quc gn đây đã bình lun vvxì căng đan Bc Hy Lai như sau: “Bc đã vưt qua đim mc ca văn minh nhân loi “Nht báo Sing Tao, 28 tháng năm 2012

6 Ví dnhư Trương Minh ( Zhang Ming) hi tháng 3 năm 2012 đưa ra mt phát biu phê phán kch lit nn tham nhũng tràn lan ca các quan chc cp cao ca đng cng sn Trung Quc, chvài tháng trưc khi truyn thông quc tế bt đu truy tìm ngun gc “phh”ca chnghĩa tư bn thân hu trong hàng ngũ lãnh đo Trung Quc. Đtìm hiu nhng nlc ca các cơ quan quyn lc ca đng nhm biến vBc Hy Lai thành skin có tính”riêng bit và hy hu” mi xem Sina News lên mng ngày 25 tháng 5 năm 2012,

http://news.sina.com.hk/news/1617/3/1/2673095/1.html.

7 HBc tlâu đã ni tiếng vi nhng tham vng chính trca ông ta ( xem Li 2001,165-66). My tháng trưc khi xy ra cuc khng hong thì Su Wei mt hc githân cn Bc công tác trưng đng Trùng Khánh đã sánh Bc Hy Lai và thtrưng Trùng Khánh Hoa Quc Phong vi Mao Trch Đông và Chu Ân Lai trong nhng li bình lun đưc lưu truyn trên truyn thông Trùng Khánh và trung ương. Xem Sina Global Newsnet đưc đưa lên mng ngày 20 tháng 10 năm 2011 http://dailynews.sina.com/bg/chnews/ausdaily/20110920/18402783790.html.

8 Xem, chng hn, Bell 2012

9 Mt vài ý kiến tho lun vđánh giá sthay đi quyn lc Trung Quc theo quan đim Tam quyn phân lp cũng đã xut hin trưc đây trong mt phát biu ngn ca tôi đưc trình bày ti hi nghthưng niên ln thnht ti trung tâm nghiên cu Ngoi giao Hoa Kmang tên Johnson,đưc tchc đchào mng Henry Kissinger ti Đi hc Yale vào tháng 3 /2012. Xem Li 2012b.

10 Brodgaard và Zheng 2006, 2

11 Dickson 2005,1

12 Ibid, 11.

13 “Năm không”ni tiếng ca Ngô Bang Quc đó là 1. Không hthng đa đng; 2. Không đa nguyên tư tưng;3. Không giám sát và đi trng quyn lc hay chế đlưng vin;4. Không h thng liên bang; và 5. Không tư nhân hóa. Tuyên bnày đưc Ngô Bang Quc đưa ra ti khp th4 Đi hi đi biu nhân dân toàn quc khóa 11 hp ti Bc Kinh ngày 11 tháng Ba năm 2011. Xem Zhongguo xinwen wang, đưa lên mng ngày 11/3/2011. http://www.china.com.cn/2011/2011-03/content_2214099.html.

14 Shambaugh 2008,9

15 Miller 2008b,77

16 McGregor 2011, Vcun sách đã dn xem McGregor 2010

17 McGregor 2011.

18 Xem Nhân dân Nht báo online, 19/9/2009; http://english.people.com.cn/90001/90776/90785/6761990.html.

19 Như trên

20 Đtham kho chthca Hi nghTrung ương ĐCS TQ ln th4 khóa 17 xem

http://cpc.people.com.cn/GB/64093/64094/10080626.html.  

21 “Jingshen xiedai, nengli bu zu, tuoli qunzhong, xiaoji fubai.”Renmin ribao, 1 July 2012, 1. A cũng có thxem Shijie ribao, 1 July 2012, A5.

22 Yu 2009b.

23 Xem http://www.hi.chinanews.com.cn/hnnew/2005-10-20/29705.html, 20 August 2008; và Yu 2009a, 1–6.

24 Wang 2009

25 McGregor 2011

26 có 49.4% ngưi dân trông đi Trung Quc scó cách mng nếu như lãnh đo tht bi trong vic thc hin mt cuc ci cách chính trthc s, chcó 8.5% tin tưng rng cách mng là điu không th. Trích dn tShiji ribao,15/3/2012.A12

27 Zi 2011,171

28 Như trên, tr. 173

29 Như trên, tr. 22

30 Baum 2007.Đtham kho các ý kiến phê phán mnh mchế đchuyên chế bn bca ĐCS TQ xem Pei 2008; Shirk 2007; Lu 2000.

31 Nathan 2003,6-7

32 Nhiu lãnh đo cao cp bkhai trkhi đng vì ti tham nhũng đã bt đu dính líu ti nhn hi l, tham ô và các hot đng phm pháp khác đtui 59- mt năm trưc khi vhưu.

33 Kuhn 2010

34 Miller 2008a

35 Xem Li (2005) để biết thêm…

36 Đbiết thêm cuc tranh lun vcơ shc vn cu thế h3 và 4 xem Li 2001

37 Nanfang dushi bao, 4 tháng 7 2012. Có thxem http://nf.nfdaily.cn/nfdsb/content/2012-

07/04/content_49948516.html.

38 Pei 2012

39 Như trên

40 Xinhua News Net, 4 tháng 7 năm 2012, http://news.xinhuanet.com/politics/2012-07/04/c_123366738.htm

41 Pei 2012

42 Lienhe zaohao, 27 tháng 2 2011. Cũng nên xem then http://www.zaohao.com/wencui/2011/02/honkong10227c.shtml

43 Tất cả các uỷ ban Đảng ở các tỉnh…

44 Dicksom 2005, 4.

45Dimitrov 2008, 27.

46Gallagher 2009.

47 Vela 2009.

48 Đnh nghĩa vgii trung lưu Trung Quc thưng da trên mt stiêu chí tng hp bao gm các yếu t: nghnghip, thu nhp, mc tiêu thvà mc đtý thc vcá nhân. Xem Li Chunling 2010.

49 Zhang 2008

50 Đtìm hiu mt cách cn kcuc tranh lun vvai trò ca giai cp trung lưu trong nn chính trTrung Quc xin tham kho Li Chunling 2010.

51 Hu Xiao 2009,1

52 Beijing shangbao, 30/8/2010. Xem http://news.xinhuanet.com/fortune/2010- 08/30/c_12496387.html.

53 xem http://xuxiaonian.blog.sohu.com/160724498.html

54 Đtìm hiu quan đim ca Xu Xiaonian xem

http://xuxiaonian.blog.sohu.com/158818651.html.  và Lianhe zaobao,1/8/2010,

http://finance

55 Xem http://finance.ifeng.com/news/2010205/3005151.shtml.

56 Chen 2012

57 Teiwes và Sun 1998; MacFarquhar và Schoenhals 2008; Hu Angang 2009.

58 Vogel 2011.

59 Li và Cary 2011.

60 Xinhua News,15/10/2011, http://news.sina.com.cn/c/2007-10-15/113314089759.shtml

61 Li 2005

62 Hai vlãnh đo thuc phái đoàn thanh niên, Lý Nguyên Triu và Lưu Diên Đông cũng thuc din thái tđng xét vngun gc gia đình, tuy nhiên snghip ca hli gn vi HCm Đào (ngưi đóng vai trò trc tiếp gii thiu hvào BChính tr) khiến htrung thành vi liên minh dân túy hơn.

63 Đtìm hiu snghip các ng viên đó xem Li 2012 a.

64 Đtìm hiu các yếu tlàm thay đi kinh tế– xã hi Trung Quc và các nưc Đông, Đông Nam Á xem White, Zhou và Rigger 2013 trđi

65 Xem http://bbs.nhzjcom/viewthread.php?tid=377464.

66 Yao 2010. Có thxem

http://www.foreignaffairs.com/articles?65947/the-end-ò-the-beijingconsensus?page=show  

67 Liawang xinwen zhoukan, 23 /1/2010.

68 Không rõ ai là ngưi đu tiên ngĩ ra thut ng“gii ccn đen”. Đa scác ý kiến trên mng Trung Quc quy cho nhà kinh tế hc MLang Xianping ( Larry Lang). Tuy nhiên Lang đã công khai phnhn rng đã viết bài báo đưc phbiến rng rãi đqung bá cho thut ng này..Xem “Giai cp đen”( http://www.chinatranslated.com/?p=407). Dch là: “Bình lun và phân tích vkinh tế Trung Quc và tình hình chính tr”. 6/2009.

69 Zhongguo Xinwen zhoukan, 13/1/2006, Liaowang,5/12/2005. Có thxem

http://www.chinesenewsnet.com, 12/12/2005.

70 Qianjiang Wanbao, 11/2/2010. Cũng có thxem http://www.chinanews.com.cn/estate/estatelspl/

news/2010/02-11/2121577.shtml.

71 xem http://bt.xinhuanet.com/2010-03/19/content_19293215.htm

72 xem http://bt.xinhuanet.com/2010-03/19/content_19293215.htm

73 Dahl 1961,

74 Dahl 196168.,252 và 270.

75 Yao 2010.

76 Mt câu chuyn tiếu lâm chính trđưc lan truyn rng rãi mô tthành phn cuc tp hp đông ti 1000 ngưi đi din quán ăn McDonald Vương PhTnh, Bc Kinh ngày hôm đó. Trong sđó 990 ngưi là cnh sát chìm, 8 ngưi là phóng viên nưc ngoài, 1 ngưi là Đi s Hoa Kỳ ở Trung Quc Jon Huntsman va “tình cđi ngang qua”và chđúng 1 ngưi biu tình thc th.

77 Shijie ribao, 3 /5/2012,A4

78 Như trên

79 Shijie ribao,20/4/2012, A4.

81 Shijie ribao, 14/5/2012, A1

82 Shijie ribao, 4/6 /2012, A1

83 Blog ca Chương Lp Phàm, bài đưa lên mng ngày 1/2/2012,

http://blog.sina.com.cn/s/blog_4b86a2630100zhuv.html.

84 Như trên

85 Qian 2012.

86 Như trên

87 He Pin 2012,186-87.

88 Muốn biết thêm những thảo luận về tiên đoán kinh tế Trung Quốc, xem Hu Angang 2011

89 Muốn đọc thêm một thảo luận chi tiết về những đòi hỏi gần đây của công luận và các nhà trí thức đối với một chế độ hiến pháp (constitutionalism), xem He Weifang 2012. Cũng nên xem Peerenboom 2002, Li và Jordan 2009; Wishik 2012

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s